ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik başlattığı askeri operasyonla ilgili son günlerde yaptığı açıklamalar, hem Washington kulislerinde hem de uluslararası kamuoyunda büyük bir kafa karışıklığına yol açtı. Farklı medya kuruluşlarına verdiği demeçlerde birbirinden oldukça farklı hedefler, süreler ve senaryolar dile getiren Trump'ın, bu kritik konuda net ve tutarlı bir yol haritası sunamadığı dikkatlerden kaçmıyor. ABD Başkanı'nın İran'ı vurmak dışında gelişebilecek olası senaryolara karşı hazırlıksız olduğu ve politikasını açıklamak için sürekli farklı söylemleri gündeme getirmeye çalıştığı görülüyor.
AMAÇ: İRAN HALKINA ÖZGÜRLÜK MÜ, ANLAŞMA MI?
Trump, The Washington Post'a yaptığı bir değerlendirmede operasyonun amacını "İran halkına özgürlük getirmek" olarak tanımladı. Bu açıklamasında doğrudan rejim değişikliği ifadesinden kaçınsa da Tahran yönetiminin "halkı baskı altında tuttuğunu" savundu. Bu söylem, operasyonun insani ve siyasi bir hedef taşıdığı izlenimini yaratsa da, "özgürlük" hedefinin nasıl gerçekleştirileceğine dair somut bir plan paylaşılmadı. Ancak aynı gün Axios'a yaptığı açıklamada tonunu değiştiren Trump, savaşın uzun sürmeyebileceğini belirterek, "Belki iki ya da üç günde bir anlaşmayla bitirebiliriz" dedi. Bu ifade, askeri operasyonun diplomatik bir uzlaşıyla kısa sürede sona erebileceği mesajını içeriyordu. Ancak hangi tarafla, hangi şartlarda ve ne tür bir anlaşma yapılacağına ilişkin ayrıntı verilmedi. Bu söylem, bir gün önceki "özgürlük" vurgusundan farklı olarak daha pragmatik ve çatışmayı hızla bitirmek istediğine yönelik bir algıya sebep oldu.
BEŞ HAFTA SÜREBİLİR YA DA TAMAMEN BİTEBİLİR
Trump'ın The New York Times'a yaptığı açıklama ise daha da farklı bir tablo ortaya koydu. Operasyonun "dört ila beş hafta sürebileceğini" söyleyen Trump, İran'da yönetimi devralabilecek "üç çok iyi seçeneği" olduğunu öne sürdü. Ancak söz konusu isimlerin kim olduğu, nasıl bir geçiş süreci öngörüldüğü ve ABD'nin sahadaki rolünün ne olacağı konusunda yine somut bir çerçeve çizilmedi. Trump'ın bu muğlak çıkışı, ABD Başkanı'nın dayanaksız açıklamalar yaptığı değerlendirmesini gündeme getirdi. Daha sonra Beyaz Saray'da ise "Şu anda takvim açısından tahminlerimizin ilerisindeyiz. Dört ila beş hafta süreceğini tahmin etmiştik, ama bundan daha uzun süre devam etme kapasitemiz var" dedi ve "gerekirse" kara birliklerini kullanacaklarını açıkladı. Ancak en şaşırtıcı açıklama ABC News'e geldi: Trump, daha önce "yönetimi devralabilir" dediği isimlerin artık hayatta olmadığını veya "etkisiz hale getirildiğini" söyledi. Bu ifade, hem önceki planlamaya dair soru işaretlerini artırdı hem de Washington'ın İran'da siyasi geçişe dair net bir stratejiye sahip olup olmadığı tartışmasını derinleştirdi. Trump'ın dört ayrı mecrada dile getirdiği farklı senaryolar, kısa sürede anlaşma, haftalar sürecek askeri operasyon, rejim değişikliği ve ardından bu ihtimalin ortadan kalkması gibi birbiriyle uyumsuz başlıklar içeriyor. Açıklamalarda net bir zaman çizelgesi ya da ortak bir nihai hedef bulunmaması dikkat çekiyor. Bu durum, ABD'nin İran politikasının belirsizliğini ve sürekli değişkenliğini gözler önüne seriyor.
