Donald Trump'ın, Gazze'deki savaşı sona erdirme hedefiyle başlattığı ve küresel çatışmalara genişletmeyi planladığı 'Barış Kurulu' girişimi, katılımcı ülkeler ve reddedenler arasındaki ayrışmalarla gündemde.
Kurulun Yapısı ve Yetkileri
Trump tarafından Eylül ayında ilk kez önerilen Barış Kurulu, başlangıçta Gazze'ye odaklanacakken, daha sonra dünya çapındaki diğer çatışmaları da kapsayacak şekilde genişletildi. Kurulun başkanlığını Trump'ın üstlenmesi ve üyelerin üç yıllık dönemlerle sınırlı kalması öngörülüyor. Üye devletler, kalıcı üyelik için her biri 1 milyar dolar ödemek durumunda kalacak. Beyaz Saray, girişimin kurucu üyeleri olarak Marco Rubio, Steve Witkoff, Tony Blair ve Jared Kushner'ı atadı. Şu ana kadar yaklaşık 50 davetiyeden 35'inin olumlu yanıt verdiği belirtiliyor.
Orta Doğu Müttefikleri ve Beklenmedik Katılımlar
Kurula katılan ülkeler arasında İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Ürdün, Katar ve Mısır gibi Orta Doğu'dan önemli müttefikler bulunuyor. Türkiye ve Macaristan gibi Trump ile yakın ilişkileri olan NATO üyeleri ile Fas, Pakistan, Endonezya, Kosova, Özbekistan, Kazakistan, Paraguay ve Vietnam da daveti kabul etti. Geçtiğimiz ağustos ayında ABD arabuluculuğuyla barış anlaşmasına varan Ermenistan ve Azerbaycan da listede yer alıyor. Daha dikkat çekici bir katılım ise Belarus Cumhurbaşkanı Alexander Lukashenko'dan geldi.
Retler ve Çekinceler
Ancak Trump'ın uluslararası diplomasiye yönelik 'Önce Amerika' yaklaşımı, bazı ABD müttefiklerinden temkinli bir tepki aldı. Norveç ve İsveç daveti reddederken, İtalya, Fransa ve Almanya da katılmaya yanaşmadı. İtalya'da bu durumun anayasayı ihlal edeceği, Fransa'da ise Trump'ın gümrük vergisi tehdidine yol açtığı belirtiliyor. Almanya ise BM'nin altını oyma riski taşıdığı gerekçesiyle kurulu reddetti. Ukrayna, Rusya ile aynı kurulda yer almanın zorluğunu dile getirirken, Rusya ve Çin'den henüz net bir açıklama gelmedi. BM Güvenlik Konseyi'nin Gazze için öngördüğü geçici yönetim ve uluslararası istikrar gücü gibi görevlerin, Trump'ın kuracağı daha geniş çaplı kurul ile nasıl entegre olacağı ise belirsizliğini koruyor.
