ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan Rüyası'nı koruma bahanesiyle finans devlerine karşı beklenmedik ve radikal bir adım attığını duyurdu. Çarşamba günü yaptığı açıklamada Trump, Wall Street şirketlerinin müstakil konutları toplu halde satın almalarını engellemeye yönelik bir yasak getireceklerini belirtti. Bu hamle, uzun süredir kurumsal ev sahiplerini eleştiren çevrelerde büyük yankı uyandırırken, finans piyasalarında da adeta bir deprem etkisi yarattı.
'Evlerde şirketler değil, insanlar yaşar!'
Kendi kurduğu Truth Social platformu üzerinden açıklamalarda bulunan Trump, yasağın derhal hayata geçirilmesi için adımlar attığını ve konunun yasalaşması için Kongre'ye çağrıda bulunacağını ifade etti. Trump, paylaşımında "Çok uzun zamandır bir ev sahibi olmak, Amerikan Rüyası'nın zirvesi olarak görülüyordu. Ancak enflasyon bu rüyayı birçok Amerikalı için ulaşılamaz hale getirdi. Evlerde şirketler değil, insanlar yaşar." ifadelerine yer verdi. Trump'ın bu hamlesi, yaklaşan Kongre ara seçimleri öncesinde hayat pahalılığı nedeniyle artan seçmen kaygısını dindirme çabası olarak yorumlanıyor. Öte yandan, Cumhuriyetçilerin bu adımı, yıllardır kurumsal konut alımlarının fiyatları şişirdiğini savunan Demokratlarla alışılmadık bir noktada buluşmalarına neden oldu.
Kurumsal yatırımcılar ABD konut piyasasında ne kadar etkili?
2008 finansal krizinden bu yana Blackstone, American Homes 4 Rent ve Progress Residential gibi dev kuruluşlar, icralık olan binlerce müstakil konutu portföylerine kattı. Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi'nin (GAO) 2024 verilerine göre, kurumsal yatırımcılar ABD genelindeki müstakil kiralık konutların yaklaşık %3'üne, yani yaklaşık 450 bin eve sahip durumda. Bu durum, Trump'ın yasaklama kararının piyasalar üzerindeki potansiyel etkisini daha da belirgin hale getiriyor. Açıklamanın ardından piyasalarda sert satışlar görüldü: American Homes 4 Rent hisseleri %4 değer kaybederek son üç yılın en düşük seviyesine geriledi. Blackstone hisseleri %5,6 düşüşle 153,59 dolara inerken, PHLX Konut Endeksi günü %2,6 ekside kapattı. Blackstone cephesinden yapılan açıklamada ise konut sahipliğinin genel iş hacmi içinde küçük bir paya sahip olduğu ve son on yıldır net satıcı konumunda oldukları belirtilerek suçlamalar reddedildi. Eleştirmenler, Wall Street firmalarını sadece fiyatları artırmakla değil, aynı zamanda "kötü ev sahipliği" yapmakla da suçluyor. Yatırımcılarını memnun etmek için bakım masraflarından kaçınan ve pandemi döneminde haksız tahliyeler gerçekleştiren firmaların, kiracı deneyimini olumsuz etkilediği belirtiliyor. 5 milyar dolarlık varlığı yöneten RREAF Holdings'in Operasyon Direktörü Jeff Holzmann, "Artık bir sorununuz olduğunda ev sahibinizi değil, sizi oyalayan bir çağrı merkezini arıyorsunuz" diyerek kurumsallaşmanın getirdiği sorunlara dikkat çekti. Trump’ın ilk seçim zaferinden bu yana ABD’de konut fiyatları %75 oranında artış gösterdi. Ancak son dönemde bu ivmede bir yavaşlama söz konusu. Federal Konut Finansmanı Kurumu, Ekim ayında yıllık fiyat artışının %1,7 ile son 13 yılın en düşük seviyesinde kaldığını açıkladı. Uzmanlar, konut enflasyonundaki asıl nedenin satılık konut arzındaki yetersizlik olduğunu belirtirken, Trump'ın bu yasağı hangi yetkiye dayanarak uygulayacağı ve Kongre'den nasıl bir destek alacağı henüz netlik kazanmış değil.
