Türkiye, son iki yıldır dünyanın hiçbir ülkesinde görülmeyen yüksek faiz oranlarıyla boğuşuyor. Devlet bütçesi, sanayicilerin emeği ve halkın alın teri faizcilere akıyor. Son iki yılda vatandaşın cebinden, şirketlerin ve Hazine'nin kasasından 600 milyar dolar rantiye kaybedildi.
FAİZ ÖDEMELERİNDE REKOR ARTİŞ
Yüksek faiz nedeniyle devlet, sadece borç faizi için bu yılın ilk altı ayında 1 trilyon 114 milyar lira ödedi. Sanayi ise üretimden değil, kredi yükünden dolayı zarar ediyor. Türkiye, Merkez Bankası'nın bugün alacağı faiz kararıyla bir dönüm noktasında. Ya ciddi bir faiz indirimiyle üretime destek verecek ya da faiz lobilerinin sevincine ortak olacak. Devletin faiz yükü son iki yılda katlandı. 2022'de 311 milyar lira olan Hazine'nin faiz gideri 2023'te yüzde 117 artarak 674 milyar liraya, 2024'te ise yüzde 88 artışla 1 trilyon 270 milyar liraya ulaştı. Devletin faiz ödemelerinin bütçe giderleri içindeki payı 2022'de yüzde 11 iken, 2023'te yüzde 10'a geriledi, ancak 2024'te yüzde 15'e fırladı.
DAR GELİRLİLERE SOSYAL DESTEK FIRSATI KAYBEDİLDİ
Devletin faiz ödemelerine aktardığı para, 2025'in ilk altı ayında son yılların en yüksek seviyesine çıktı. Ocak-Haziran 2025 döneminde Hazine'den faiz ödemelerine 1 trilyon 114 milyar lira aktarıldı; bu, bütçe giderleri içindeki payın yüzde 17'ye ulaşması anlamına geliyor. Yılın ikinci yarısında bu rakamın daha da artması bekleniyor. Eğer 2025'in ilk altı ayında faiz ödemelerinin bütçe giderleri içerisindeki payı geçen yılın aynı dönemindeki oranda kalsaydı, Hazine'nin kasasından 1 trilyon 114 milyar TL değil, 773 milyar TL çıkmış olacaktı. Bu durumda 341 milyar TL devletin kasasında kalacak ve en düşük maaşı alan yaklaşık 4 milyon emekliye ve dar gelirlilere ciddi sosyal destek sağlanabilecekti.
İŞ DÜNYASININ FAİZ ENDİŞESİ
Sanayicilerin üretimden çekilmesine neden olan yüksek faizler, çiftçileri de etkiliyor. Esnaf borçlarını çeviremiyor, devlet bütçesi faiz ödemelerine kurban ediliyor. Merkez Bankası'nın bugünkü kararı, halk ve üretici yanlısı bir adım mı atacak, yoksa faizcilerin temsilcisi olarak Türkiye'nin geleceğini ipotek altına almaya mı devam edecek? Faiz oranları 20 aydır yüzde 40-50 bandında seyrediyor. Bu oranlar, gelişmiş ülkelerde bile görülmeyen bir seviyede. Bu politika ne fiyat istikrarı sağladı ne de kur kontrolü altına aldı. Aksine, yüksek faiz, azınlık bir kesimin zenginleşmesine ve devasa servet transferlerine yol açtı. Yüksek faiz politikasının kazananı 6-10 bin kişilik bir grup, kaybedeni ise 85 milyon vatandaş oldu. İş dünyası, Türkiye'nin üretimle yoluna devam etmesi gerektiğini vurguluyor. İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, sıkı para politikaları nedeniyle finansman giderlerindeki yükselişin karlılığı erittiğini belirtirken, MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir anlamlı bir faiz indirimi beklediklerini, ASKON Genel Başkanı Orhan Aydın ise enflasyonun düşüşü nedeniyle faiz indirimi yapılabileceğini ifade etti.