Teksas merkezli teknoloji girişimi AST SpaceMobile, uzaydaki en büyük ticari uydu unvanını taşıyan yeni nesil uydusu BlueBird 6'yı başarıyla yörüngeye gönderdi. Hindistan'daki Satish Dhawan Uzay Merkezi'nden kalkan LVM3 roketiyle fırlatılan devasa uydu, şirketin uzay tabanlı hücresel geniş bant ağı kurma vizyonunun en önemli adımlarından biri olarak öne çıkıyor. SpaceX'in popüler Starlink projesine doğrudan rakip olmayı hedefleyen AST SpaceMobile, bu fırlatmayla küresel kapsama alanı yarışında önemli bir avantaj elde etti.
Standart telefonlara uzaydan internet erişimi
BlueBird 6, önceki modellerine göre yaklaşık üç kat daha büyük bir yapıya sahip ve yörüngede tamamen açıldığında 223 metrekarelik devasa bir alanı kaplayacak. Bu büyüklükteki anten dizilimi, cep telefonlarına doğrudan uzaydan bağlantı kurulabilmesi için kritik bir öneme sahip. Şirket, bu teknolojinin herhangi bir ek donanım gerektirmeden standart akıllı telefonlarla sorunsuz bir şekilde çalışabileceğini vurguluyor. AST SpaceMobile, geçmişte prototip uydusu BlueWalker 3 ile yaptığı testlerde, standart bir Samsung Galaxy S22 kullanarak uzaydan ilk 5G telefon görüşmesini başarıyla gerçekleştirmişti. Yeni nesil BlueBird uydularının ise çok daha yüksek bir kapasite sunması bekleniyor.
Rekabet kızışıyor: Yasal ve astronomik tartışmalar
Her bir BlueBird uydusunun 10 gigahertz bant genişliği ve telefon başına saniyede 120 megabayt veri hızı sunması planlanıyor. Şirket, 2026 yılı sonuna kadar bu gelişmiş uydulardan 45 ila 60 adet daha fırlatarak başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere çeşitli pazarlarda hizmet vermeyi hedefliyor. Sektörün lideri konumundaki SpaceX, şu anda yörüngedeki tüm uyduların yaklaşık %60'ını oluşturan 9.000'den fazla uyduya sahip olsa da, AST SpaceMobile doğrudan hücreye (direct-to-cell) hizmet sunma avantajıyla farklılaşıyor. İki şirket arasında sadece teknolojik bir rekabet değil, aynı zamanda yasal bir çekişme de yaşanıyor. SpaceX, rakibinin uydularının yörünge güvenliğini tehdit ettiği gerekçesiyle Federal İletişim Komisyonu'na (FCC) başvururken, AST SpaceMobile ise SpaceX'i rakiplerini sindirmeye çalışmakla suçluyor. Ayrıca her iki şirketin uydularının gökyüzünü doldurması, astronomlar tarafından gece gözlemlerini engellediği gerekçesiyle eleştiriliyor.
