İran'da olası bir rejim değişikliği senaryosu ve bunun küresel etkileri, uzmanlar tarafından derinlemesine incelendi. İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Hazar Vural, ABD'nin küresel politikalardaki yaklaşımına dikkat çekerek, İran'ın mevcut rejimiyle ABD'ye uyumlu hale gelmesinin zor olduğunu belirtti.
ABD MÜDAHALESİ VE İRAN'IN DİRENCİ
Vural'a göre, hava harekâtı ile rejim değişikliği pek olası görünmüyor. Dışişleri Bakanlığı'nın da belirttiği gibi, dışarıdan bir müdahale olduğunda İran'da 'beka meselesi' olarak görülen bir durum nedeniyle iç direncin artacağını vurguladı. Ayrıca, İran'ın ekonomik sorunları ve halk arasındaki memnuniyetsizliğin, stratejik noktaların bombalanması durumunda bir krize evrilebileceği görüşünde. ABD'nin ara seçimler öncesinde maliyetli ve piyasaları sarsacak bir saldırıdan kaçınabileceği ve Körfez'deki uzun vadeli kriz riskini göz önünde bulundurması gerektiği ifade edildi.
MÜZAKERELER VE SAVAŞ RİSKİ
Emekli Büyükelçi Uluç Özülker, Trump yönetiminin müzakerelerin ilerlemesi durumunda aceleci bir adım atmayacağını öne sürdü. Eğer müzakereler gerçekse, her iki tarafın da ortak bir fayda arayışında olduğunu ve yönetimin değişmesi gibi konuların görüşme dışı bırakıldığını belirtti. Özülker, nükleer konu ve buna bağlı küçük başlıkların öne çıktığını, Trump'ın ani bir saldırı kararının büyük bir çatışmayı tetikleyeceği için riskli olacağını ve daha sınırlı bir çizgiye gelindiğini düşündüğünü söyledi. Bu nedenle, İran'ın büyük bir hata yapmadığı sürece savaş çıkması beklenmiyor.
İRAN'IN HAZIRLIĞI VE MUHTEMEL CEVAP
Emekli Amiral Cem Gürdeniz, ABD'nin İran'a karşı Venezuela'ya uygulanan stratejinin benzerini kullandığını, yani 'gambot diplomasisi' ve yaptırımlarla ülkeyi zor durumda bırakma yolunu izlediğini belirtti. Ancak, İran İslam Cumhuriyeti Milli Günü'nde milyonların rejime sahip çıkmasının, İran'ın farklı bir pozisyonda olduğunu ve daha hazırlıklı olduğunu gösterdiğini ifade etti. Gürdeniz, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidi dahil her türlü askeri hedefe odaklanacağını ve ABD'nin saldırısına daha güçlü bir cevap vereceğini öngördü. ABD unsurlarının ciddi zarar görebileceği uyarısında bulundu. Savaş çıkması durumunda İsrail'in hedeflerinin rejimi koruma güçleri, nükleer yetenekler ve balistik füzeler olacağını, ancak ABD'nin doğrudan hava saldırıları yerine uzaktan silah sistemlerini kullanabileceğini, uçak gemilerinden kalkan uçakların menzilinin yetmeyebileceğini ve bu durumun Katar'daki tanker uçaklarıyla desteklenmesi gerekeceğini ekledi.
