Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, elektrik piyasasında tartışmalara neden olan bir uygulamayı yazılı olarak doğruladı.
ŞİRKETLERE DÜŞÜK FİYAT, VATANDAŞA YÜKSEK FATURA
Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ), piyasadan yüksek fiyatlarla aldığı elektriği görevli tedarik şirketlerine (GTŞ) çok daha düşük bedellerle sattı. Bakanlık, bu uygulamanın özel şirketlere destek amacı taşımadığını, vatandaşların elektrik faturalarının daha düşük olmasını sağlamak için yapıldığını belirtti. Ancak bu durum, uygulamanın gerçek etkileri konusunda soru işaretleri yaratmaya devam ediyor. Bakan Alparslan Bayraktar, EÜAŞ'ın 2024 yılında gün öncesi piyasasından ortalama 2,24 TL/kWh ile yaklaşık 94,9 milyon MWh elektrik satın aldığını açıkladı. Aynı yıl, görevli tedarik şirketlerine satılan elektrik miktarı ise 98,3 milyon MWh olarak kaydedildi ve bu satışlar yalnızca 0,48 TL/kWh gibi düşük bir fiyatla gerçekleştirildi.
KAMU ZARARI BÜYÜYOR
CHP İzmir Milletvekili Ednan Arslan, bu uygulamanın kamu zararı yarattığını ifade etti. Arslan'ın hesaplamalarına göre, EÜAŞ'ın bu alım-satım işlemleri nedeniyle katlandığı toplam maliyet 212,5 milyar TL'ye ulaşırken, görevli tedarik şirketlerinden tahsil edilen tutar sadece 47,5 milyar TL'de kaldı. Bu durum, kamuya yaklaşık 165,1 milyar TL'lik bir zarar oluşturdu. Arslan, dağıtım şirketleriyle bağlantılı olan GTŞ'lere bu denli düşük bedelle elektrik verilmesinin serbest piyasa ilkeleriyle çeliştiğini belirterek, vatandaşların yüksek faturalarla karşı karşıya kalırken, şirketlere ucuz elektrik sağlanmasının kamu kaynaklarının özel sektörle paylaşılması anlamına geldiğini vurguladı. Elektrik faturalarının yapısına da dikkat çeken Arslan, bugünkü faturaların yüzde 72'sinin dağıtım bedelinden, yüzde 8'inin vergilerden ve yalnızca yüzde 20'sinin gerçek enerji bedelinden oluştuğunu ifade etti. Bu durumun, 2022 yılında tam tersine olduğunu hatırlatarak, 2023-2026 döneminde enerji bedelinin düşerken dağıtım bedellerinin yüzde 450 oranında artırıldığını ileri sürdü. Son üç yılda yalnızca dağıtım bedelleri üzerinden vatandaşın cebinden yaklaşık 668 milyar TL çıktığını belirten CHP'li vekil, EÜAŞ'ın elektriği pahalı alıp GTŞ'lere ucuza satması nedeniyle kamu kaynaklarından yaklaşık 390 milyar TL daha aktarıldığını vurguladı. Arslan, toplam maliyetin 1 trilyon liraya yaklaştığını belirterek, “Elektrik temel bir kamu hizmetidir ve bu yükü vatandaşın daha fazla taşıması mümkün değildir” değerlendirmesinde bulundu.
