Ödüllü ekonomist Paul Krugman, olası bir ABD-İran savaşının piyasalar tarafından hafife alındığı konusunda ciddi uyarılarda bulundu. Wall Street'in çatışmanın 'kısa süreli ve sınırlı' olacağına dair tehlikeli bir kumar oynadığını belirten Krugman, günümüz küresel ekonomisinin petrol şoklarına karşı daha dirençli olmasına rağmen, finansal sistemdeki balonlar ve Orta Doğu'nun değişen küresel rolünün, piyasaların hiç hesaba katmadığı yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
PETROL BAĞIMLILIĞI AZALDI, AMA RİSK BİTMEDİ
Krugman, ekonominin petrole olan bağımlılığının (GSYİH petrol yoğunluğu) 1970'lere kıyasla %70 oranında azaldığını hatırlatarak, ABD ekonomisinin o dönemden bu yana üç kat büyümesine rağmen petrol tüketiminin aynı kaldığını belirtti. Yenilenebilir enerji kaynakları ve artan yakıt verimliliğinin, 1979 benzeri bir enflasyon-ücret sarmalını engellediği görüşünde. İran'ın kendi petrol üretiminin durmasının dünyayı yıkmayacağını savunan Krugman, 1979'daki krizin asıl nedeninin İran'ın üretiminden ziyade 'bölgesel panik ve spekülatif stokçuluk' olduğunu vurguladı.
ORTA DOĞU: SADECE PETROL DEĞİL, FİNANSAL MERKEZ
Orta Doğu'nun küresel petrol arzının %31'ini elinde tuttuğuna dikkat çeken Krugman, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidinin tam bir felaket olacağını belirtti. Ancak asıl büyük tehlikenin, Orta Doğu'nun artık sadece bir 'petrol kuyusu' olmaktan çıkıp Dubai gibi devasa küresel finans, ticaret ve lojistik merkezlerine ev sahipliği yapması olduğunu söyledi. Bu merkezlerin bir savaşta yara alması, enerji krizinden çok daha derin bir küresel tedarik zinciri ve finansal sistem çöküşüne yol açabilir.
MODERN FİNANS SİSTEMİNİN KIRILGANLIĞI
Krugman'ın en büyük endişelerinden biri, modern finans sisteminin kırılganlığı. 1979'da sıkı düzenlemelere tabi olan finans sisteminin, bugün kontrolsüz ve hızla genişleyen özel kredi piyasaları ile zincirleme iflaslara açık hale geldiğini belirtti. Ayrıca S&P 500'ün mevcut Fiyat/Kazanç (F/K) oranlarının, 1978'deki değerlemelerden korkutucu derecede yüksek olduğunu ve savaşın getireceği devasa bir ekonomik şokta, Wall Street'in bu şişirilmiş değerlemeleri korumasının neredeyse imkansız olduğunu sözlerine ekledi.
