ABD-İsrail-İran geriliminin Ortadoğu'nun yanı sıra Ege ve Doğu Akdeniz'i de yeniden şekillendirebileceği endişesi artıyor. Bu endişenin temelinde, Yunanistan'ın İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile geliştirdiği yeni savunma işbirlikleri yatıyor. Yunanistan, Güney Kıbrıs'a yaptığı askeri sevkiyatın kapsamını genişleterek, barış anlaşmalarıyla silahsızlandırılmış Ege adalarına Patriot hava savunma sistemleri yerleştirmeye hazırlanıyor.
KRİZ FIRSATA ÇEVRİLİYOR MU?
Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Aslan, Yunanistan'ın mevcut adımlarının Türkiye'ye yönelik olduğunu belirterek, "Şu an itibariyle ağ tabanlı, birbirine bağlı bir sistem planlamak istiyorlar. Bunu Türkiye'ye karşı hazırlıyorlar. Yunanistan, 'uzak tehdit doğudan gelir' anlayışıyla hareket ediyor ve İsrail ile işbirliği yaparak Türkiye'ye yönelik savunma tedbirleri alıyor" dedi. ABD-İsrail-İran savaşı sürerken, Yunanistan'ın Ege'de Türkiye'ye karşı tasarlanan İsrail yapımı "Aşil Kalkanı" hava savunma sistemini devreye sokma hazırlığı dikkat çekiyor. 5 milyar euroluk dev bütçeli savunma paketinin 3 milyar euroluk kısmı, doğrudan İsrail'den alınacak sistemlere tahsis edilmiş durumda.
ULUSLARARASI HUKUK ÇERÇEVESİNDE SORUNLAR
Bu gelişmelerle birlikte Yunanistan envanterindeki Rus sistemlerini Ukrayna'ya hibe etmeye başlarken, karşılığında Almanya ve Amerika'dan yeni hibeler aldığı biliniyor. Semadirek Adası'na Patriot hava savunma sistemleri yerleştirme kararı da bu zincirin bir halkası olarak öne çıkıyor. Ada, Çanakkale'ye 6 mil, Gökçeada'ya ise yalnızca 3 mil mesafede bulunuyor ve Türkiye açısından stratejik bir öneme sahip. Doç. Dr. Aslan, "Tüm Ege Denizi'ni sahiplenme dürtüsüyle, Lozan Anlaşması ve Balkan Savaşları sonuç anlaşmalarıyla silahsızlandırılmış adalarda füze sistemi konuşlandırmak istiyorlar. En dikkat çekici olan Patriotlar ve diğer füze sistemleri, İsrail'den alınanlar Türkiye'ye karşıdır. Bu savunma anlayışı doğal olarak karşı tarafı tahrik eder" ifadelerini kullandı. ASBÜ Milletlerarası Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emete Gözügüzelli ise, Yunanistan'ın adaları silahlandırmasının öncelikle Lozan Anlaşması'na aykırı olduğunu vurgulayarak, "Anlaşmanın 13-14 maddesi bu durumda adaların nasıl silahsızlandırılacağını çok nettir. Fakat, 1947 Paris Barış Anlaşması ile şartlı devredilen adalar Yunanistan'a verildi" dedi. Türkiye, bu gelişmeleri yakından takip ederken, bir oldu bittiye izin vermeyeceğini ve Lozan ile Paris Antlaşmalarının ihlal edildiği gerekçesiyle BM ve NATO nezdinde girişimlerde bulunduğunu bildirdi. Milli Savunma Bakanlığı da, "Yunanistan’ın adaları silahlandırması hukuka aykırıdır" açıklamasıyla net bir tavır sergiledi.
