Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD Başkanı Donald Trump'ın Danimarka ve diğer Avrupa ülkelerine yönelik Grönland konusundaki gümrük vergisi tehdidinin, Avrupa'daki jeopolitik riskleri artırdığına dikkat çekti.
TARİFE TEHDİTLERİ VE EKONOMİK ETKİLERİ
Fitch'in açıklamasına göre, Trump, 1 Şubat'tan itibaren söz konusu ülkelere ek yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını, bu oranın 1 Haziran'da yüzde 25'e çıkarılacağını ve bu durumun Grönland'ın satın alınmasına yönelik bir anlaşmaya varılana kadar süreceğini duyurdu. Bu adımın, Avrupa Birliği'nin (AB) resmi tepkisinde, liderlerin misilleme sarmalından kaçınma ve ABD'nin Avrupa savunmasına olan taahhüdünün zayıflamasını önleme isteğini gösterdiği belirtildi. Bazı Avrupalı liderler ise Trump yönetiminin bu hamlesiyle sınırları aştığını ifade etti. ABD'nin tarifeleri uygulayıp uygulamayacağı belirsizliğini korurken, bu uygulamanın Amerikalılar için fiyat artışlarına yol açması muhtemel görünüyor. Söz konusu yüzde 10'luk tarifenin ekonomik etkisinin, ülkelerin ticaret bağımlılığına göre farklılık göstereceği ve Avrupa gayrisafi yurt içi hasılasını (GSYH) Fitch'in temel senaryosuna kıyasla yaklaşık yüzde 0,5 azaltabileceği, yüzde 25'lik tarifenin ise bu etkiyi ikiye katlayabileceği öngörülüyor.
GÜVENLİK KAYGILARI VE SAVUNMA HARCAMALARI
Açıklamada, ABD'nin tarifeleri uygulaması durumunda dahi, güvenlik kaygıları nedeniyle AB'nin tepkisinin şu aşamada nispeten sınırlı kalmasının beklendiği kaydedildi. AB'nin Mayıs 2025'te ABD'den yapılacak 95 milyar avro tutarındaki ithalatı hedef alacak önlemleri değerlendirdiği ancak daha güçlü bir tepkinin de mümkün olduğu belirtildi. Tarife kaynaklı ticaret ve büyüme etkilerinin yanı sıra, transatlantik gerilimlerin temel riskinin, NATO'nun sürdürülebilirliği ve kolektif savunma taahhüdünün güvenilirliğinin zayıflayabileceği vurgulandı. Bu durumun, Rusya kaynaklı gerilimleri daha da olası kılabileceği ifade edildi.
DANİMARKA VE AVRUPA'DA SAVUNMA BASKISI
Fitch, güçlü kamu maliyesi ve düşük genel devlet borcunun GSYH'ye oranına sahip Danimarka'nın, Grönland'ın olası kaybının kredi notu üzerinde sınırlı bir etkisi olacağını ancak ülkenin jeostratejik etkilerden etkilenebileceğini bildirdi. ABD ile yaşanan gerilimlerin, Avrupa'da savunma harcamalarını artırma baskısını güçlendireceğine işaret edilerek, Doğu ve kuzey Avrupa ülkeleri ile Almanya'nın savunma harcamalarını zaten hızla artırdığı ve son gelişmelerin bu süreci daha da hızlandırabileceği değerlendirmesi yapıldı. Daha doğrudan jeopolitik tehditlerle karşı karşıya olmayan Avrupa ülkelerinde ise savunma harcamalarının artışının daha yavaş bir seyir izleyebileceği belirtildi.
