Yapay zeka şirketi Anthropic, yapay zekanın beyaz yaka işlerinde yaratabileceği olası istihdam krizini önceden tespit etmek için yeni bir erken uyarı sistemi geliştirdiğini açıkladı. Şirketin yayımladığı yeni endeks, büyük dil modellerinin şu ana kadar işsizlik üzerinde sınırlı bir etkisi olduğunu ortaya koysa da, ekonomistler arasında büyüyen 'yapay zeka kaynaklı iş kaybı' tartışmasına yeni bir veri aracı sunmayı amaçlıyor.
YAPAY ZEKAYA EN AÇIK MESLEKLER
Anthropic'in geliştirdiği ölçüm sistemi, bir mesleğin içerdiği spesifik görevleri, bu görevlerden hangilerinin büyük dil modelleri tarafından yapılabileceğini ve bu görevlerin bugün fiilen yapay zeka tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini dikkate alıyor. Araştırmaya göre bir iş, temel görevleri otomasyona daha açık olduğunda yapay zekadan daha fazla etkilenme riski taşıyor. Verilere göre en yüksek risk grubundaki meslekler arasında bilgisayar programcıları, müşteri hizmetleri temsilcileri, veri giriş çalışanları ve tıbbi kayıt uzmanları yer alıyor. Buna karşılık mesleklerin yaklaşık yüzde 30'u 'maruz kalma' eşiğini aşmıyor; aşçılık, cankurtaranlık ve bulaşıkçılık gibi işler bu grupta bulunuyor.
İŞSİZLİK ORANLARI HENÜZ ARTMADI
Araştırmacılar, yapay zekaya en açık mesleklerde çalışanların işsizlik oranlarının, 'yapay zekadan görece korunmuş' işlerde çalışanlara kıyasla henüz anlamlı biçimde artmadığını belirtiyor. Çalışmada, 'ChatGPT'nin yayımlanmasından bu yana iki grup arasındaki fark oldukça küçük ve istatistiksel açıdan anlamlı değil. Daha yüksek risk grubunun işsizlik oranı çok az artmış olsa da bu etki sıfırdan ayırt edilemiyor' denildi.
GENÇLER TEHLİKEDE
Ancak araştırma, özellikle 22-25 yaş arası genç çalışanların işe alımlarında bazı riskli mesleklerde yavaşlama olduğuna dair işaretler ortaya koydu. Bu durum, yapay zekanın ilk etapta giriş seviyesindeki çalışanları daha fazla etkileyebileceğine işaret ediyor. Anthropic, geliştirdiği endeksin ekonomistlere yapay zekanın istihdam üzerindeki etkilerini daha iyi takip edebilmek için bir yol haritası sunacağını düşünüyor. Araştırmacılar, yapay zekanın bugünkü gerçek etkisi ile potansiyel etkisi arasındaki farkın çok büyük olduğuna dikkat çekerek, ileride daha ciddi iş gücü dalgalanmalarının yaşanabileceğini belirtiyor.
