Avrupa'da enerji üretiminde tarihi bir dönüm noktası yaşandı. 2025 yılı, Avrupa Elektrik İncelemesi 2026 raporuna göre, rüzgar ve güneş enerjisinin kömür, gaz ve petrolün toplamından daha fazla elektrik ürettiği ilk yıl olarak kayıtlara geçti. Bu 'büyük geçiş', yıllardır hedeflenen ve milyarlarca dolar yatırılan bir sürecin somut sonucu olarak öne çıkıyor.
Temiz Enerjide Rekor Büyüme
Rapor, Avrupa Birliği'nde rüzgar ve güneş enerjisinin toplam elektrik üretiminin %30'unu karşıladığını gösteriyor. Bu oran, fosil yakıtların (kömür, gaz ve petrol) payını %29'a düşürerek önemli bir değişime işaret ediyor. Ember analisti Dr. Petrovich, "Beş yıl içinde %20'den %30'a çıkmak normal bir büyüme değil, bu bir devrim" diyerek bu hızlı yükselişin altını çizdi. Özellikle İspanya, Yunanistan ve Macaristan gibi ülkelerde güneş enerjisi, ulusal elektriğin %20'sinden fazlasını tek başına sağladı. Sadece 2025'te güneşten üretilen elektrik %20 artış göstererek, Fransa'daki üç büyük nükleer reaktörün toplam üretimini yakaladı. Rüzgar enerjisi ise doğalgazı geride bırakarak Avrupa'nın ikinci büyük elektrik kaynağı haline geldi.
Temiz Enerjiye Rağmen Yüksek Faturalar: Nedenleri Neler?
Avrupa'nın tarihindeki en temiz elektriği üretmesine rağmen, enerji fiyatlarının hala doğalgaza bağlı olması dikkat çekiyor. Bunun temel nedeni, elektrik piyasasının 'Marjinal Fiyatlandırma' sistemi. Güneşin ve rüzgarın bol olduğu saatlerde elektrik neredeyse bedava üretilirken, güneş battığında veya rüzgar durduğunda devreye giren doğalgaz santralleri fiyatı belirliyor. 2025'te yaşanan kuraklık nedeniyle hidroelektrik santrallerinin düşük performansı, doğalgaza olan ihtiyacı artırarak faturaların yüksek kalmasına neden oldu. Bu dengesizliği çözmenin en önemli yolu ise enerji depolama olarak görülüyor. 2025'te AB'nin devreye aldığı 10 GW'lık devasa batarya depolama kapasitesi, güneşin olmadığı saatlerde devreye girerek doğalgazın fiyat üzerindeki hakimiyetini kırmaya başladı. Ancak İspanya gibi ülkelerde altyapı yetersizliği (darboğazlar) nedeniyle üretilen temiz enerjinin verimli kullanılamaması ve temiz enerjinin israf edilmesi gibi sorunlar da raporun önemli bulguları arasında yer alıyor. Rapor, fosil yakıtları geride bırakmanın önemli bir başarı olduğunu ancak şebeke altyapısının yenilenmesi ve batarya sistemlerinin yaygınlaşmasıyla temiz enerjinin vatandaşın cebine yansımasının mümkün olacağını vurguluyor.
