Kuzey Atlantik İttifakı'nı (NATO) son dönemlerin en büyük krizlerinden birine sürükleyen Grönland meselesi, ABD ile Avrupa ülkeleri arasındaki derin görüş ayrılığını gözler önüne seriyor. Avrupa'nın Grönland'a asker gönderme kararı, ilk bakışta Arktik bölgedeki güvenlik endişelerine bir yanıt gibi sunulsa da, bu adım Avrupa'nın ABD karşısındaki diplomatik ve askeri yetersizliğini bir kez daha vurguladı.
SEMbolİK BİR GÖNDERME Mİ, YOKSA CİDDİ BİR DURUŞ MU?
Danimarka, Grönland ve ABD arasında yapılan görüşmelerin temel anlaşmazlıklarla sonuçlanmasının hemen ardından gelen bu hamle, sembolik bir mesajdan öteye geçemedi. Mevcut durum, NATO içindeki güç dengelerini de sorgulatırken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Danimarka'yı "Grönland'ı savunmak için iki kızak gönderdiler" diyerek tiye alması, tansiyonu daha da artırdı.
AVRUPA'NIN CÜZİ ASKERİ KATKISI VE ABD'NİN BÜYÜK GÜCÜ
Fransa, Almanya, Norveç, İsveç ve diğer bazı Avrupa ülkelerinin katılımıyla başlatılan misyon kapsamında Fransa 15, Almanya 13 asker gönderdi. İsveç 3, Norveç ve Finlandiya 2'şer, İngiltere ve Hollanda ise birer askerle katkı sağladı. Toplamda birkaç düzineyi dahi bulmayan bu askeri varlık, Avrupa'nın Grönland'daki güvenliği "güçlendirdiği" iddiasını tartışmalı hale getiriyor. Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un, Fransız dağ piyade birliklerinden askerlerin Nuuk'a ulaştığını ve bunun Avrupa Birliği'nin hızlı konuşlanma kabiliyetini gösterdiğini savunması, sahadaki rakamlar göz önüne alındığında daha çok iç kamuoyuna yönelik bir siyasi mesaj olarak değerlendiriliyor. Oysa ABD'nin Grönland'daki Pituffik Uzay Üssü'nde (Thule Hava Üssü) halihazırda yaklaşık 200 Amerikan askeri bulunuyor. Soğuk Savaş döneminde bu sayının 10 bine yaklaştığı düşünüldüğünde, mevcut rakam dahi Avrupa ülkelerinin gönderdiği toplam asker sayısını katbekat aşarak güç dengesini net bir şekilde ortaya koyuyor.
STRATEJİK ÇIKMAZ VE EK VERGİ TEHDİDİ
Avrupa'nın bu cılız hamlesi, Washington'dan gelen baskı karşısında ortak ve güçlü bir duruş sergileyemediğini de gözler önüne seriyor. Büyük stratejik söylemlere rağmen sahada "bir avuç askerle" varlık gösterebilmek, Avrupa'nın ABD'ye karşı ne diplomatik ne de askeri olarak gerçek bir alternatif oluşturamadığını bir kez daha kanıtlıyor. Grönland örneği, Avrupa'nın stratejik özerklik iddiaları ile gerçek kapasitesi arasındaki uçurumu somut biçimde ortaya koyarken, ABD Başkanı Trump'ın "Grönland konusunda bizimle aynı fikirde olmayan ülkelere gümrük vergisi uygulayabilirim" tehdidi, durumu daha da gerginleştiriyor. Trump, "Çünkü ulusal güvenlik için Grönland'a ihtiyacımız var" diyerek, ABD çıkarlarıyla uyumsuzluk sergileyen ülkeleri gümrük vergileriyle cezalandırabileceğini ima etti.
