Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, üye ülkelerin aidatlarını ödememesi nedeniyle teşkilatın finansal çöküş riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıda bulundu. Guterres, 193 üye ülkeye gönderdiği mektupta mali krizin derinleştiğini ve programların yürütülmesini tehdit ettiğini belirtti. Nakit paranın Temmuz ayına kadar tükenebileceğini vurgulayan Genel Sekreter, mevcut durumun geçmişteki krizlerden çok daha farklı olduğunun altını çizdi.
ABD'NİN ÖDEME REDDİ KRİZİ DERİNLEŞTİRDİ
Teşkilatın en büyük bağışçısı olan Amerika Birleşik Devletleri, düzenli bütçeye ve barış gücü operasyonlarına katkı payı ödemeyi reddederek pek çok ajansından çekilme kararı aldı. ABD Başkanı Donald Trump, BM'nin 'vergi mükelleflerinin dolarlarını israf ettiğini' savunarak Ocak ayında aralarında 31 BM ajansının da bulunduğu düzinelerce uluslararası kuruluştan ayrıldı. ABD, 2025 yılı düzenli bütçe payını ödemezken, barış gücü operasyonları için beklenen fonun sadece yüzde 30'unu karşıladı. Geçtiğimiz hafta Dünya Sağlık Örgütü'nden de resmen ayrılan ABD yönetimi, 2024 ve 2025 aidatlarını ödemedi.
KURALLAR ÇİFTE DARBE VURUYOR
Mevcut kurallara göre BM, uygulanmayan bütçelerdeki harcanmamış parayı üye ülkelere iade etmek zorunda kalıyor. Bu durum nakit krizini daha da ağırlaştırıyor. Guterres, bu kuralın 'hiç almadıkları parayı geri vermek' anlamına geldiğini ve teşkilatın çifte darbe aldığını belirtti. Sadece bu ay içinde, 2026 yılı tahakkuklarının bir parçası olarak henüz tahsil edilmemiş 227 milyon doların iade edilmek zorunda kalındığı açıklandı. Cenevre'deki genel merkezde tasarruf amacıyla yürüyen merdivenlerin kapatıldığı ve ısıtmanın düşürüldüğü görülürken, her yere mevcut durumu bildiren uyarı levhaları asıldı.
