Amerikan Merkezi Haber Alma Teşkilatı CIA'in Latin Amerika'daki gizli müdahaleleri, Soğuk Savaş döneminden günümüze uzanan tartışmalı bir tarihi gözler önüne seriyor. Guatemala Devlet Başkanı Jacobo Arbenz'in 1954'te devrilmesiyle başlayan operasyonlar, Donald Trump'ın Venezuela'da gizli operasyon yetkisi onaylamasıyla güncelliğini koruyor. CIA, 1947'de kuruluşundan bu yana bölgede tarihin akışını değiştiren gizli faaliyetler yürüttü.
GUATEMALA'DAKİ İLK BÜYÜK OPERASYON
CIA 1997'de 'Guatemala İstikrarsızlaştırma Programı'na ilişkin 1.400 sayfalık belgeyi açıkladı. Jacobo Arbenz Guzmán'ın 1950'de toprak reformu programı, American United Fruit Company ile çatışmaya yol açtı. William Bloom'a göre müdahalenin ana nedeni, şirketin çıkarlarını korumaktı. 'Sherwood Operasyonu' adı verilen psikolojik savaşta, Florida'dan anti-komünist propaganda yayınlandı. Operasyon Harry S. Truman döneminde başladı, Dwight D. Eisenhower döneminde devam etti ve 2,7 milyon dolarlık bütçe ayrıldı.
KÜBA VE DOMUZLAR KÖRFEZİ FİYASKO
CIA, 1959 Küba devriminden sonra Fidel Castro hükümetini devirmek için çeşitli girişimlerde bulundu. Nisan 1961'deki Domuzlar Körfezi işgali, CIA tarafından eğitilen 1297 Kübalı sürgünün başarısızlığıyla sonuçlandı. Ohio Üniversitesi'nden Michael Grove bu operasyonu 'felaket' olarak nitelendirirken, McKinsey Enstitüsü'nden Victor Missiato '20. yüzyılın en büyük stratejik askeri hatalarından biri' dedi. CIA, Ekim 1959'da Castro muhaliflerini destekleme planını onaylamıştı.
CHE GUEVARA'NIN İNFAZI VE DİĞER MÜDAHALELER
Che Guevara'nın Ekim 1967'de Bolivya'da yakalanması ve infazında CIA'in Bolivya birliğiyle işbirliği yaptığı belgelendi. CIA ajanı Felix Rodriguez'in infazda rolü oldu. Şili'de Salvador Allende'nin 1973'teki darbeyle devrilmesinde CIA'in milyonlarca dolar harcadığı, Augusto Pinoche'nin iktidara gelmesine zemin hazırladığı biliniyor. Brezilya, Ekvador, Uruguay ve Dominik Cumhuriyeti'nde de benzer müdahaleler gerçekleştirildi. Brezilya'da João Goulart'ın 1964'teki darbeyle devrilmesinde CIA'in propaganda ve finansal destek sağladığı belgelendi.
