Çin Dışişleri Bakanlığı, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin Tayvan'a yönelik olası askeri müdahale imalarını içeren açıklamaları nedeniyle Pekin ile yaşanan diplomatik gerilimi düşürme teklifini kesinlikle reddettiğini duyurdu.
JAPONYA'NIN TAYVAN POLİTİKASINA TEPKİ
Pekin'de düzenlenen olağan basın toplantısında konuşan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Cien, Başbakan Takaiçi'nin 1972 tarihli Japonya-Çin Ortak Bildirisi'ne atıfta bulunarak Japonya'nın Tayvan konusundaki tavrının değişmediğini yinelemesinin, soruna kaçamak bir yanıt olduğunu belirtti ve "Çin, bunu kesinlikle kabul etmiyor." dedi. Lin, Çin'in Japonya'dan bu yanlışı düzeltmesini ve Başbakan Takaiçi'nin hatalı beyanlarını geri çekmesini talep ettiğini vurguladı. Sözcü, "Eğer Japonya'nın Tayvan'a ilişkin temel tavrı 1972 tarihli Japonya-Çin Ortak Bildirisi'nde ifade edilmişse, Başbakan bunu açıkça ve tam olarak dile getirebilir mi? Japon tarafı neden yasal yükümlülüğü olan taahhütlerini açıkça ifade etmeye gönülsüz davranıyor? Bu tutumun arkasında mantık ve güdü nedir?" şeklinde sorular sorarak Tokyo yönetiminin bu konuda Çin'e ve uluslararası topluma açıklama borçlu olduğunu savundu.
BAŞBAKAN TAKAİCHİ'NİN TAYVAN SÖZLERİ VE ÇİN'İN TEPKİSİ
Japon Başbakan Takaiçi Sanae, daha önce Japon parlamentosu Diet'te bir milletvekilinin sorusuna verdiği yanıtta, hükümetinin Tayvan konusundaki tavrının değişmediğini ve bu tavrın Çin ile diplomatik ilişkilerinin temelini oluşturan 1972 tarihli Japonya-Çin Ortak Bildirisi'nde ifade edildiğini belirtmişti. Takaiçi'nin 7 Kasım'da Diet'teki oturumda, Tayvan Boğazı'na yönelik bir müdahaleyi "ülkesinin varlığını tehdit eden durum" olarak göreceği ve askeri güç kullanabileceğine ilişkin sözleri, bölgeyi topraklarının parçası olarak gören Çin'in sert tepkisine yol açmıştı. Bu sözlerle ilk kez bir Japonya Başbakanı, Tayvan'ın işgali halinde Japonya'nın askeri şekilde dahil olacağına dair açık bir beyanda bulunarak, ülkenin bu konuda benimsediği "stratejik belirsizlik" politikasından farklı bir tavır sergilemişti. Takaiçi, gelen tepkiler üzerine Tayvan'a ilişkin sözlerinin varsayımsal olduğunu ve gelecekte bu tür yorumlardan kaçınacağını belirtmiş, ancak sözlerini geri almayı reddetmişti. Pekin yönetimi bu gelişmeler üzerine Japonya'nın Pekin Büyükelçisini Çin Dışişleri Bakanlığına çağırarak protesto notası vermişti. Çin ayrıca Japonya'dan ithal deniz ürünlerine getirdiği yasağı yeniden uygulamaya koymuş ve Japonya ile Güney Kore arasındaki üçlü işbirliği kapsamında planlanan bazı toplantıları iptal etmişti.
ÇİN-TAYVAN ANLAŞMAZLIĞININ KÖKENİ
Çin, Tayvan'ı kendi topraklarının ayrılmaz bir parçası olarak görmektedir. 1949'dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip olan Tayvan ile Çin ana karası arasındaki ayrılık ve egemenlik ihtilafı, iç savaşın ardından ortaya çıkmış ve günümüzde de devam etmektedir. Pekin yönetimi, "tek Çin" ilkesini savunarak Tayvan'ın diplomatik ilişkiler kurmasına, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkmakta ve kendisini tanıyan ülkelerin Tayvan ile diplomatik ilişkilerini kesmesini şart koşmaktadır. Son yıllarda Tayvan üzerindeki askeri baskısını artıran Çin, Ada'nın ana karayla yeniden birleşmesi için gerekirse güç kullanımını da dışlamayacağını vurgulamaktadır.
