Evrenin Büyük Patlama ile oluşum sırlarını çözmek amacıyla tasarlanan ve dünyanın en büyük makinesi olacağı öngörülen Çin Dairesel Elektron-Pozitron Çarpıştırıcısı (CEPC) projesi, hükümetin öncelik listesinden çıkarılarak askıya alındı.
PROJE CİDDİ BİR YATIRIMDI
Yaklaşık 100 kilometre uzunluğundaki bu dev sistemin, İsviçre'deki 27 kilometrelik CERN Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nı gölgede bırakması bekleniyordu. Geliştirilmesine 2012 yılında başlanan ve milyarlarca dolarlık bir bütçeye sahip olan proje, Çin’in 2026-2030 dönemini kapsayan yeni beş yıllık kalkınma planında yer bulamadı.
BİLİM HEYETİ PES ETMİYOR
Çin Yüksek Enerji Fiziği Enstitüsü'nden Wang Yifang, projenin devlet nezdinde önceliğinin düştüğünü doğruladı. Ancak bilim heyeti, projeyi 2030 yılında tekrar sunmayı hedefliyor. Çin’in projesinin devre dışı kalmasıyla dikkatler Avrupa'ya çevrildi. CERN’deki mevcut çarpıştırıcının halefinin, 90,7 kilometrelik uzunluğa sahip Gelecek Dairesel Çarpıştırıcı (FCC) olması bekleniyor. Wang Yifang, Avrupa'nın bu projesinin 2030’dan önce onaylanması durumunda, Çinli fizikçilerin kendi projeleri yerine Avrupa ile iş birliğine yönelebileceğini ifade etti.
