Diyarbakır'da, Dicle Üniversitesi yerleşkesi içinde 1990 yılında Devlet Su İşleri tarafından sulama amacıyla inşa edilen Kabaklı Göleti, ciddi bir kuraklık tehdidiyle karşı karşıya. 25 hektarlık alana ve 425 bin metreküp su toplama kapasitesine sahip olan gölet, mevsimsel yağış azlığı, artan buharlaşma ve iklim değişikliği etkileri nedeniyle son 10 yılda olağan dışı bir su kaybı yaşıyor. Bu durum, gölet alanının daralmasına ve su kaplumbağası gibi birçok türün yaşam alanının olumsuz etkilenmesine yol açtı.
EKOSİSTEMDEKİ ÇÖKÜŞ
Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Karakaş, uzun yıllardır bölgedeki kuş türleri ve sulak alanlar üzerine çalışmalar yürütüyor. Karakaş, geçmişte gölette 109 kuş türünün tespit edildiğini, bunlar arasında nesli tehlike altındaki dikkuyruk ve elmabaş patka gibi ördek türlerinin de bulunduğunu belirtiyor. Ancak küresel ısınma ve iklim değişikliğine bağlı kuraklık, sulak alanların yapısını bozarak canlı sayılarında düşüşe neden oluyor.
YÜZDE 90'LIK KAYIP VE GELECEK TEHDİTLERİ
Prof. Dr. Karakaş, son 10 yılda gölet alanının yaklaşık yüzde 90'ının kaybedildiğini ve ekosistemin giderek kötüleştiğini vurguluyor. Önceden bir yılda 109 tür gözlemlenebilirken, bugün bu sayılara ulaşmanın mümkün olmadığını ifade ediyor. Kabaklı Göleti gibi özel habitatların yok olması, bu alanlara özgü türlerin tamamen kaybolma riskini artırıyor. Ayrıca, iklim değişikliği bazı türlerin göç ve yaşam döngülerinde de değişime neden oluyor, daha önce sadece kışın görülen türler artık ilkbahar ve yazda da gözlemlenebiliyor. Koruma önlemleri arasında, bilinçsiz salma sulama yerine damlama ve yağmurlama sistemlerinin tercih edilmesi öne çıkıyor.
