Türkiye ekonomisinin en temel sorunlarından biri olan ve 49 aydır yüzde 30'un üzerinde seyreden enflasyon, vatandaşın günlük hayatını doğrudan etkilemeye devam ediyor. Özellikle Ramazan ayıyla birlikte daha fazla hissedilen gıda fiyatlarındaki artış, manşet enflasyonun en kritik bileşenlerinden biri olmayı sürdürüyor. Ekonomist Deniz Eresen, bu kanayan yaraya dikkat çeken bir çalışma hazırladı.
GIDA ENFLASYONU MANŞETİ BELİRLİYOR
Ocak ayı verilerine göre yıllık gıda enflasyonunun yüzde 31,69 seviyesinde olduğunu hatırlatan Eresen, sorunun sadece zirai don ve kuraklıkla sınırlı olmadığını vurguladı. Artan üretim maliyetleri, ithalat koşulları, kur baskısı, stokçuluk ve hal mevzuatı gibi birçok faktörün fiyatları yukarı ittiğini belirtti. Gıda enflasyonunun toplam Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) sepetindeki ağırlığının yüzde 24,44 olduğunu hatırlatan Eresen, bu kalemde sağlanacak düşüşün doğrudan manşet enflasyona yansıyacağını ifade etti.
300 MİLYAR TL'LİK FON ÖNERİSİ
Eresen'in dikkat çeken önerisi, Hazine tarafından ayrılacak yaklaşık 300 milyar TL'lik bir kaynakla gıda enflasyonunu 10 puan aşağı çekmek. Üreticinin seçici bazlı maliyetlerini fonlamak, sıfır faizli uzun vadeli kredi sağlamak ve vergi avantajları sunmak suretiyle fiyat artış ivmesinin azaltılabileceğini savundu. Ancak bu programın ürün bazlı ve sıkı takipli olması gerektiğinin altını çizdi. Eresen, programın maliyetinin kısa vadede yüksek görünse de, kamu maliyesine geri dönüşünün daha güçlü olabileceğini iddia etti.
ENFLASYON DÜŞÜŞÜNÜN BÜTÇEYE KATKISI
Eresen, manşet enflasyondaki 2,5 puanlık bir düşüşün yaklaşık 250 milyar TL'lik bir maliyet avantajı sağlayacağını hesapladı. Kamuda 3,8 milyon memur ve personel için yıllık 5,5 trilyon TL'lik maaş ödemesi ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bütçesinde yaklaşık 5 trilyon TL emekli maaşı ödendiğini, bu ödemelerin enflasyon oranında arttığını hatırlattı. Ayrıca, 600 milyar TL'nin üzerinde TÜFE'ye endeksli kamu borcu bulunduğunu belirterek, enflasyondaki düşüşün faiz maliyetleri üzerinden de bütçeye katkı sağlayacağını ifade etti. Enflasyondaki düşüşün Merkez Bankası'nın politika faizinde indirim alanı açabileceğini, bunun da Hazine'nin iç borçlanma maliyetini aşağı çekeceğini söyledi.
