Goldman Sachs'ın yayımladığı son analiz, Orta Doğu'daki çatışmaların enerji piyasaları üzerinde beklenenden çok daha derin bir etki yarattığını ortaya koydu. Analistler Yulia Zhestkova Grigsby ve Daan Struyven, hazırladıkları notta, işlenmiş petrol ürünlerinin fiyatlarının ham petrole kıyasla çok daha sert yükseldiğini belirtti. Özellikle orta ve ağır ham petrol arzındaki ciddi kesintiler, motorin, jet yakıtı ve akaryakıt üretiminde düşüş riskini beraberinde getiriyor.
LOJİSTİK FELÇ OLDU, İHRACAT DURMA NOKTASINDA
Geçtiğimiz ay sonunda ABD-İsrail ile İran arasında patlak veren savaş, küresel enerji piyasalarını kaosa sürükledi. Çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol ve ürün ihracatı neredeyse tamamen durma noktasına gelirken, bölgedeki enerji altyapısına yönelik saldırılar sürüyor. Bu durum, ham petrol üreticilerini üretimi kısmaya ve bazı rafineri faaliyetlerini durdurmaya zorladı.
FİYATLAR PATLADI, ÜLKELER İHRACATI KISITLIYOR
Saldırıların başlamasından bu yana Brent petrolün varil fiyatı 100 doları aşarak yüzde 40'tan fazla değer kazandı. Ancak işlenmiş ürünlerdeki fiyat artışları bu oranı gölgede bıraktı. Asya'nın bazı bölgelerinde yakıt maliyetleri iki katına çıkarken, Güney Kore, Çin ve Tayland yerel piyasayı korumak için ihracatı kısıtlama kararı aldı.
TEDARİK ZİNCİRİ KRİZİ RİSKİ BÜYÜYOR
Goldman Sachs analistlerine göre, savaş sadece üretimi değil lojistiği de felç etti. Basra Körfezi'nden yapılan tipik ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 60'ı, motorin ve jet yakıtı üretimine en uygun olan orta ve ağır petrolden oluşuyor. Orta Doğu dışındaki alternatif üreticilerin kapasitesi ise oldukça sınırlı. Kriz, petrokimya üretimi için kritik olan nafta ve havacılık sektörü için hayati önem taşıyan jet yakıtını da vurdu. Asya, nafta ihtiyacının yaklaşık yüzde 50'sini Basra Körfezi'nden karşılarken; Avrupa, jet yakıtı tedarikinde yüzde 40 oranında bu bölgeye bağımlı. Bu durumun, imalattan havacılığa kadar geniş bir alanda tedarik zinciri krizine yol açmasından endişe ediliyor.
