Kremlin'in, ABD Başkanı Donald Trump'ın kara listeye aldığı Rusya'nın önde gelen iki petrol şirketinin yaptırımlara karşı bağışıklığı olduğunu iddia etmesiyle birlikte, Rus petrolünün akışını sağlayan 'hayalet' ve 'zombi' tankerlerden oluşan 'gölge filo' gündeme oturdu. Bu gizli filo, yaptırımları aşarak milyonlarca varil petrolü dünya genelindeki fırsatçı alıcılara taşıyor.
Yaptırım Delme ve Fırsatçı Ağ
Bu 'gölge filo', sadece Rus petrolünü değil, aynı zamanda İran, Venezuela ve hatta bazı Batılı iş insanlarının da petrolünü taşıyor. Çevreye yönelik tehditler ve denizde mahsur kalan mürettebatın güvenliği gibi konular, bu gemilerin sahipleri tarafından ikinci planda tutuluyor; tek önemli unsur elde edilen kâr. Rusya'nın 2022'deki Ukrayna işgalinden bu yana faaliyetleri artan bu gizli filo, Putin'in en büyük destekçilerinden biri haline geldi. Kremlin, bu 'donanmayı' sadece petrol satarak 'savaş makinesini' finanse etmekle kalmıyor, aynı zamanda Avrupa'daki NATO ülkelerine karşı 'hibrit' casusluk ve sabotaj operasyonlarında da kullanıyor.
Gölge Filo'nun Operasyonel Boyutları ve Tehditleri
Rusya, dünyanın en büyük petrol ihracatçılarından biri olmasına rağmen, yaptırımlar nedeniyle petrol ihracatının büyük bir kısmı artık uluslararası sigorta şirketleri tarafından tanınmayan gemilerle yapılıyor. Bu durum, Rus petrolünün yaklaşık %80'inin 'gölge filo' tarafından taşındığını gösteriyor. Eski ve bakımı yetersiz bu gemilerin petrol sızıntılarına karşı yeterli sigortaya sahip olmaması, deniz trafiği için büyük bir risk oluşturuyor. S&P'nin verilerine göre, denizdeki tankerlerin neredeyse beşte biri, yaptırım uygulanan ülkelerden petrol kaçırmak için belirsiz bayraklar altında seyreden paslı gemilerden oluşan 'gölge filonun' bir parçası. Bu gemilerin büyük çoğunluğu Rus, İran ve Venezuela petrolü taşıyor ve ana alıcıları Hindistan ve Çin gibi ülkeler. Türkiye, Singapur ve Birleşik Arap Emirlikleri de bu petrolün daha küçük çaplı alıcıları arasında yer alıyor. Bu gizli operasyonlar, çevresel felaket riskini artırdığı gibi, denizcilik güvenliği ve uluslararası ilişkiler açısından da ciddi tehditler barındırıyor.
