Yaptırımlarla karşı karşıya olan İran ve Çin'den gelen tankerler, ABD'nin Umman Körfezi'ndeki ablukasını aşmak için sofistike taktikler kullanıyor. Bu durum, "gölge filo" olarak adlandırılan ve yaptırım altındaki ülkelerin petrol ticaretini sürdürmek için geliştirdiği karmaşık stratejileri bir kez daha gözler önüne serdi.
KEDİ FARE OYUNU: ABULUKAYI DELME MANEVRALARI
Son olarak, Çin bandıralı "Rich Starry" adlı petrol tankeri, Hürmüz Boğazı'ndan ayrılmaya çalışırken rotasını aniden değiştirerek ABD Donanması'nın ablukasıyla karşılaştı. Ancak tanker hızla geri dönerek İran açıklarına demirledi. Bu tür dikkatle koordine edilmiş hareketler, bölgedeki gerilimi artırırken, gemi trafik verilerini takip eden firmaların da radarına takılıyor. ABD donanması dokuz gemiyi geri göndermeyi başarsa da, İran ve Çin basını en az dört geminin ablukayı aştığını iddia ediyor.
GÖLGE FİLONUN GİZEMLİ TAKTİKLERİ
Bu gemi hareketleri, İran'ın yaptırımlardan kaçmak için kullandığı "gölge filosu" ile ABD birlikleri arasındaki sürekli bir kedi fare oyununu simgeliyor. Gölge filo, Rusya'nın da uyguladığı bir taktiği benimseyerek isim ve bayraklarını değiştiriyor, yaptırım uygulayan ülkelerin savaş gemilerinden kaçıyor. "Rich Starry" gibi gemiler son on yılda kimliklerini gizlemek için iki kez isim değiştirmiş durumda. Ancak Başkan Trump'ın talimatıyla İran kıyılarına yönelik sıkı bir abluka, yeni bir boyutu beraberinde getiriyor. İran, Rusya ve Venezuela tarafından kurulan bu filo, yakalanmamak için gemi kimliklerini yayınlayan sistemleri kapatarak "karanlığa gömülüyor", yanlış konum bilgileri paylaşıyor ve denizde gemiden gemiye petrol transferi yaparak kargonun kaynağını gizliyor. Lloyd’s List Intelligence analisti Bridget Diakun'a göre, bu gemiler tespit edilmekten kaçınma konusunda "gerçek uzmanlar" haline geldi ve çok sayıda gemi aynı taktikleri kullanarak sistemden kaçmaya çalışıyor.
ABD ABLUKASININ SINIRLARI
ABD kuvvetlerinin İran limanlarına yönelik ablukası, ABD donanmasının da sınırlarını zorluyor. "Rich Starry" örneği, gemilerin kimliğini belirlemenin ne kadar karmaşık olduğunu kanıtlıyor; gemi bir hafta boyunca Birleşik Arap Emirlikleri açıklarındaymış gibi sahte sinyal yaydı. Uzmanlar, bu süreçte geminin İran petrol ürünlerini yüklemiş olabileceğini düşünüyor. ABD, bu gemileri durdurmak için uydular ve insansız hava araçları gibi ileri teknolojiler kullansa da, yaklaşık 1500 gemiden oluşan devasa bir gölge filo bulunuyor ve bunların 600'den fazlası İran petrolü taşıyor. Deniz stratejisti Steven Wills, "Kaç tane gemi bu ablukayı test etmeye devam edecek? Donanmanın tüm bu trafiğe ayak uyduracak kadar gemisi ve hava aracı var mı?" sorusuyla ABD'nin ablukayı sürdürme gücünü sorguluyor. CENTCOM ilk 48 saatte hiçbir geminin ablukayı geçemediğini duyursa da, analistler bazı gemilerin bu hareketlerle ABD'nin ne kadar ileri gideceğini ölçtüğünü savunuyor.
