Küresel iklim dengesinde köklü değişiklikler yaşanıyor. Kaliforniya Üniversitesi (Santa Barbara) araştırmacılarının Science Advances dergisinde yayımladığı dikkat çekici rapora göre, atmosferdeki devasa su kütlelerini taşıyan 'atmosferik nehirler' son 40 yılda belirgin bir kayma gösterdi.
ATMOSFERİK NEHİRLER KUTUPLARA DOĞRU KAYIYOR
Her iki yarımkürede yapılan gözlemler, bu dev su buharı kanallarının ortalama 6 ila 10 derece kutuplara doğru hareket ettiğini ortaya koyuyor. Bu yapılar, gökyüzünde akan devasa su buharı kanalları olarak tanımlanıyor ve inanılmaz boyutlarda su taşıma kapasitesine sahip. Örneğin, ortalama büyüklükteki tek bir atmosferik nehir, Mississippi Nehri'nin ağzından dökülen su miktarı kadar su buharı taşıyabiliyor. 'Ananas Ekspresi' olarak bilinen hava akımı, bu fenomenin en bilinen örneklerinden biri.
YAĞIŞ REJİMİ DEĞİŞİYOR
Tropikal Pasifik'ten aldığı sıcak ve nemli havayı Kuzey Amerika'nın batı kıyılarına taşıyan bu akım, bölgedeki yağışların yaklaşık %50'sinden sorumlu. Ancak atmosferik nehirlerin kutuplara kayması, mevcut hava modellerinin altüst olmasına neden oluyor. Eskiden bu nehirlerin beslediği subtropikal bölgeler, artık yağış eksikliği riskiyle karşı karşıya. Bu durum, su kıtlığı, sürekli kuraklık ve artan orman yangınları gibi sorunlara yol açabilir. Öte yandan, kutuplara daha yakın bölgeler, yoğun yağışlar, şiddetli fırtınalar ve sel felaketleriyle yüzleşmek zorunda kalabilir. Araştırmacılar, bu kaymanın potansiyel nedenleri arasında doğu tropikal Pasifik Okyanusu'ndaki soğumayı gösteriyor. Ancak mekanizmanın tam olarak anlaşılması için çalışmalar devam ediyor. Bilim insanları, okyanusların bu atmosferik değişime vereceği tepkinin hafife alınmaması gerektiği konusunda uyarıyor. Bu 'görünmez hava yolları'ndaki değişim sadece Amerika kıtasını değil, Avrupa'yı da yakından ilgilendiriyor. Özellikle Hollanda ve Belçika gibi ülkelerin, değişen yağış rejiminden ve artan fırtına riskinden daha fazla etkileneceği tahmin ediliyor.
