ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesinti, küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara neden oldu.
ENERJİ ARZINDA DARALMA KAYGISI
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu kritik boğazdaki aksama, enerji arzında endişeleri artırdı. Katar Enerji Bakanı Saad bin Şeride el-Kabi’nin Körfez ülkelerinin petrol ve gaz üretimini durdurma ihtimali ile ilgili açıklamaları, fiyatlardaki artışı hızlandırdı.
FİYATLARDAKİ HIZLI YÜKSELİŞ
Petrol fiyatları, jeopolitik gerilimlerin artmasıyla birlikte hızla yükseldi. 27 Şubat’ta Brent petrolün fiyatı yüzde 2,8 artışla 73 dolardan kapanırken, WTI ham petrol yüzde 2,6 değer kazanarak 67,18 dolara ulaştı. 2 Mart itibarıyla Brent petrol, haftayı yüzde 16,2 artışla 90,83 dolardan tamamladı ve Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. WTI tipi ham petrol de yüzde 24,6 artışla 88,89 dolara çıkarak 29 ayın zirvesine ulaştı. Hollanda merkezli Title Transfer Facility'de (TTF) doğal gaz fiyatları da keskin yükselişler yaşadı. Nisan vadeli kontratlar 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,96 avrodan kapanmışken, 2 Mart itibarıyla yüzde 19,9 artışla 53,38 avrodan işlem gördü. Bu durum, kömür fiyatlarına da yansıdı ve Newcastle kömür vadeli işlemleri de artış gösterdi. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintinin, günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrol ve 4,5 milyon varil rafine yakıt akışının durmasına yol açtığını belirtiyor. Bu durum, küresel petrol piyasalarında ciddi bir şok etkisi yarattı. İhracatın kesilmesiyle birlikte ham petrol, depolama tanklarında ve denizde bekleyen tankerlerde toplanmaya başladı. Irak, günlük yaklaşık 4,3 milyon varillik üretiminin en az dörtte birini durdurdu. Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın depolama kapasitesi sınırlı kalıyor. Son olarak, geçen yıl Hürmüz Boğazı’ndan 112 milyar metreküp LNG ihracatı yapıldığı ve bu miktarın küresel LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sine denk geldiği bilgisi veriliyor. Boğazın kapanması, dünya pazarının yaklaşık 110 milyar metreküplük doğal gaz arzından mahrum kalmasına yol açtı. Avrupa Birliği’nde ise yer altı doğal gaz depolarındaki doluluk oranı şu an için yüzde 29,9 seviyelerinde bulunuyor.
