Avrupa Birliği'nin Copernicus ve Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) tarafından açıklanan veriler, 2025 yılının kayıtlara geçen üçüncü en sıcak yıl olduğunu ortaya koydu. Bu durum, gezegenimizin son üç yıldır küresel ısınmada kritik kabul edilen 1,5 santigrat derece eşiğini aştığını gösteriyor. İngiltere Ulusal Meteoroloji Kurumu UK Met Office de, 1850'den bu yana tutulan kayıtlara göre 2025'in en sıcak üçüncü yıl olduğunu teyit etti.
GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN BİR EŞİK Mİ?
ECMWF, insanlığın yaygın fosil yakıt kullanımına başladığı sanayi öncesi döneme (1850-1900) kıyasla, ortalama sıcaklık artışının ilk kez kesintisiz üç yıl boyunca 1,5 santigrat derece eşiğini aştığını açıkladı. Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktör Yardımcısı Samantha Burgess, bu durumun 'uçurumun kenarında olduğumuz anlamına gelmediğini' ancak her derecenin aşırı hava olaylarının şiddetlenmesi açısından hayati önem taşıdığını vurguladı. Burgess, 'Bundan 20 yıl sonra geriye dönüp baktığımızda, 2020'lerin ortasındaki bu dönemi nispeten serin yıllar olarak değerlendireceğiz' ifadesini kullandı.
SENARYO 10 YIL ERKEN GERÇEKLEŞEBİLİR
Paris Anlaşması kapsamındaki sera gazı emisyonu azaltma taahhütlerine rağmen, ECMWF'ye göre emisyonları düşürmedeki başarısızlık nedeniyle, ortalama sıcaklığın uzun vadede 1,5 santigrat derece eşiğinin üzerinde kalması durumu 2030'dan önce gerçekleşebilir. Bu, Paris Anlaşması imzalanırken 2040'larda beklenen bir senaryonun 10 yıl erken yaşanması anlamına geliyor. Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktörü Carlo Buontempo, 'Bu eşiği aşmamız kaçınılmaz. Önümüzdeki tercih, bu kaçınılmaz durumu ve sonuçlarını en iyi şekilde nasıl yöneteceğimizdir' açıklamasını yaptı. Kısa vadeli ölçümlerde eşik aşılmış olsa da, dünyanın uzun vadeli ısınma seviyesi sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,4 santigrat derece üzerinde seyrediyor.
AŞIRI OLAYLARIN ETKİSİ ARTIYOR
Uzun vadeli sınırın aşılması, daha uzun süreli sıcak hava dalgaları, fırtınalar ve seller gibi daha şiddetli ve yaygın etkiler doğuracak. 2025'te Avrupa'da yaşanan geniş çaplı orman yangınları, kayıtlara geçen en yüksek toplam emisyonu üretti. Bilimsel çalışmalar, Karayipler'deki Melissa Kasırgası ve Pakistan'daki muson yağmurları gibi belirli hava olaylarının iklim değişikliği nedeniyle daha da şiddetlendiğini doğruluyor.
