İran'da döviz kurundaki rekor düşüş, halkı ikinci kez protesto için sokağa döktü. Tüccarlar ve esnaf, Pazartesi günü kepenk indirerek ekonomik krize tepki gösterdi.
TAHRAN'DA TİCARET DURDU
Sosyal medyada yayılan görüntülerde, başkent Tahran'ın merkezindeki Saadi Caddesi ve Ana Kapalıçarşı yakınlarındaki Şuş semtinde yüzlerce kişinin toplandığı görüldü. Yarı resmi ILNA haber ajansına göre, birçok işletme ticareti durdurdu ve çevredekileri de bu eyleme katılmaya çağırdı. Tahran'da hayat büyük ölçüde durmuş durumda, ancak bazı dükkanların açık kaldığı bildirildi. Olay yerinden gelen görüntülerde polisin göz yaşartıcı gaz kullandığına dair işaretler bulunuyor, ancak yoğun bir polis baskısı olmadığı yönünde haberler de mevcut.
ENFLASYON VATANDAŞI VURDU
İran riyali, dolara karşı Pazar günü 1 milyon 420 bin seviyesine gerileyerek rekor kırdı ve Pazartesi günü 1 milyon 380 bin seviyesinden işlem gördü. Bu hızlı değer kaybı, enflasyon baskısını artırarak gıda ve günlük ihtiyaç maddelerinin fiyatlarını yükseltiyor. Devreye giren benzin fiyatı değişikliklerinin de durumu daha da kötüleştirebileceği belirtiliyor. Devlet istatistik merkezinin Aralık ayı verilerine göre, enflasyon geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 42,2'ye ulaştı ve Kasım ayına göre 1,8 puan arttı. Gıda fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 72'yi bulurken, sağlık ve tıbbi ürünlerde bu oran yüzde 50 olarak kaydedildi. Eleştirmenler, bu artış hızının hiperenflasyon eşiğine işaret ettiğini savunuyor. Ayrıca, 21 Mart'ta başlayacak yeni yılda vergi artışı planlarının da halk arasında kaygıyı artırdığı ifade ediliyor.
RİYALİN DEĞER KAYBI VE DIŞ ETKENLER
Riyal, 2015'teki nükleer anlaşma döneminde dolar karşısında 32 bin seviyesindeydi. Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın 2018'de anlaşmadan tek taraflı çekilmesiyle riyal büyük bir değer kaybı yaşadı. Haziran ayındaki İran-İsrail geriliminin ardından artan yeni çatışma riskleri de belirsizliği artırıyor. Eylül ayında Birleşmiş Milletler'in devreye soktuğu ve İran varlıklarını donduran, silah işlemlerini durduran mekanizmalar piyasadaki gerilimi daha da yükseltti.
