İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı ticari bir gelir kapısına dönüştürme yolunda dikkat çekici bir adım attı. Bloomberg'in raporuna göre, İran bölgedeki askeri gücünü kullanarak gemi geçişlerini özel şartlara bağlamış durumda. Bu yeni düzenlemede, ABD finans sisteminin takibinden kaçınmak amacıyla ödemelerin kripto varlıklar veya Çin Yuanı ile yapılması zorunlu hale getirildi. Ticari şartlar her gemi için ayrı ayrı müzakere ediliyor.
GÜVENLİK ONAYI VE FİYATLANDIRMA SİSTEMİ
IRGC'ye bağlı paravan bir şirketin, gemi sahiplerinden gemilerin özelliklerini ve ulusal bağlantılarını içeren başvuruları topladığı belirtiliyor. Bu bilgiler, geminin ABD veya İsrail gibi "düşman devletlerle" bir bağlantısı olup olmadığını belirlemek için Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri'nin ilgili birimlerine iletiliyor. Güvenlik onayı alındıktan sonra, geminin bağlı olduğu ülkenin İran ile olan ilişkisine göre beş kademeli bir fiyatlandırma tarifesi uygulanıyor. İran'a yakın ülkelerin gemileri en düşük tarifeden yararlanırken, petrol tankerleri için varil başına yaklaşık 1 dolar, dev tankerler (VLCC) için ise geçiş başına yaklaşık 2 milyon dolar taban fiyat belirlendiği rapor ediliyor.
GEÇİŞ KODU VE REFAKAT SÜRECİ
Ödeme kripto para veya yuan cinsinden tamamlandığında, IRGC gemiye Hürmüz Boğazı'ndan tek seferlik geçiş hakkı tanıyan özel bir "geçiş kodu" veriyor. Süreç şöyle işliyor: Gemi, boğazın kuzey ucundaki Keşm ve Larak adaları arasındaki kontrol noktasına ulaşıyor. Geçiş kodu telsiz (VHF) üzerinden İranlı yetkililere iletiliyor. Kodun doğrulanmasının ardından gemiye, Umman Körfezi'ne çıkana kadar İran güvenlik güçleri refakat ediyor. Raporda, bazı ülkelerin kendi bayraklı gemileri için ücretsiz geçiş hakkı kazandığı ve Pakistan'ın 14 kontenjanı büyük gemi sahiplerine pazarladığı da iddia ediliyor. Çin Dışişleri Bakanlığı ise en az üç geminin geçişi için "ilgili taraflarla" düzenlemeler yapıldığını doğruladı. Danışmanlık firması Windward'a göre, bu rotayı her gün az sayıda gemi kullanıyor ve Basra Körfezi'nde hala yaklaşık 2.000 ticari gemi mahsur durumda.
