İran ile İsrail arasındaki tansiyonun yükselmesiyle küresel enerji piyasalarında büyük çalkantılar yaşanırken, ABD ham petrol ihracatının Nisan ayında rekor seviyelere ulaşması bekleniyor. Orta Doğu'dan gelen petrol arzındaki kesintiler nedeniyle Asyalı enerji şirketleri, rotalarını Amerikan petrolüne çevirmiş durumda.
Asya'dan ABD Petrolüne Yoğun Talep
Petrol araştırma grubu Kpler'ın verilerine göre, ABD'nin ham petrol ihracatının bu ay Mart ayındaki günlük 3,9 milyon varil seviyesinden yaklaşık üçte bir oranında artarak günlük 5,2 milyon varile çıkması öngörülüyor. Özellikle Asya pazarından gelen talepte yüzde 82'lik bir artış yaşanarak günlük 2,5 milyon varile ulaşması bekleniyor. Savaşın başladığı 28 Şubat öncesinde ABD limanlarına doğru ilerleyen boş tanker sayısı 24 iken, şu anda bu sayı 68'e yükselmiş durumda. Kpler analisti Matt Smith, bu durumu "Bölgemize doğru dev bir tanker filosu yaklaşıyor" sözleriyle özetledi.
Trump'ın Enerji Politikaları ve Siyasi Riskler
ABD'nin küresel petrol piyasasında dengeleyici bir tedarikçi rolü üstlenmesiyle birlikte, Asya'dan gelen yoğun rekabetin iç piyasadaki fiyatları yukarı çekmesinden endişe ediliyor. Bu durum, Başkan Donald Trump'ın İran politikalarının tetiklediği yeni bir enflasyon dalgası korkusunu da beraberinde getiriyor. Dünya petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki olası bir tıkanıklık, bölgeyi ve enerji ihtiyacının büyük kısmını bu güzergahtan karşılayan Çin gibi ülkeleri savunmasız bırakabilir. Salı günü duyurulan ateşkes umutlarına rağmen İran'ın, İsrail'in Lübnan saldırılarını gerekçe göstererek boğazı tekrar kapatma ihtimali piyasalardaki gerilimi artırdı. Enerji maliyetlerindeki artış, 2025'te fiyatları yarıya indirme vaadiyle göreve gelen Trump için ciddi bir siyasi risk oluşturuyor. ABD'de benzin fiyatları dört yıl aradan sonra galon başına 4 doların üzerine çıkarken, dizel fiyatları 5,81 dolar ile rekor seviyeye yaklaştı. Pew Araştırma Merkezi'nin verilerine göre, Amerikalıların yüzde 70'i savaşa bağlı fiyat artışlarından endişe duyuyor ve artan maliyetler sonrası Trump'ın halk desteğinde sert bir düşüş gözlemlendi.
Stratejik Rezervler ve İhracat Yasakları Tartışmaları
Trump yönetimi, fiyatları dizginlemek amacıyla Stratejik Petrol Rezervi'nden (SPR) 170 milyon varilden fazla petrol salınacağını ve çevre düzenlemelerinin gevşetileceğini duyurdu. Ancak uzmanlar, bu hamlenin ABD petrolünü yabancı alıcılar için daha cazip hale getirerek "ters tepebileceği" konusunda uyarıyor. Enerji Bakanı Chris Wright, rezervden yapılan salımların günlük kapasitesinin sınırlı olduğunu ve Körfez bölgesindeki savaş nedeniyle yaşanan 10-15 milyon varillik kaybı tamamen telafi edemeyeceğini belirtti. Rystad araştırma grubundan Susan Bell, ABD'nin kontrolü ele aldığı Venezuela'dan yapılan ham petrol ithalatının, içerideki hafif kayaç petrolünün dış pazarlara ihraç edilmesini kolaylaştırdığını vurguladı. Öte yandan, Demokrat Kongre üyesi Brad Sherman gibi isimler, iç piyasayı korumak adına petrol ihracatının yasaklanmasını öngören bir yasa tasarısı hazırlığında. Beyaz Saray şimdilik bu fikre sıcak bakmasa da analistler, Kasım ayındaki ara seçimler yaklaşırken akaryakıt fiyatlarının galon başına 6 dolara çıkması durumunda her türlü seçeneğin masaya gelebileceğini ifade ediyor.
