İran'da ulusal para birimi riyalin ABD doları karşısında yaşadığı sert değer kaybı, başkent Tahran'da geniş çaplı protestolara yol açtı. Ülkede derinleşen ekonomik kriz, Merkez Bankası Başkanı Muhammed Reza Farzin'in istifa ettiği yönündeki iddialarla daha da belirsizleşti.
FARZİN İSTİFA MI ETTİ? BELİRSİZLİK SÜRÜYOR
Bazı İran basın organları, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın ofisine dayandırdıkları haberlerde, Merkez Bankası Başkanı Farzin'in görevinden ayrılmak istediğini öne sürdü. Ancak Merkez Bankası'ndan yapılan resmi açıklamada bu iddialar yalanlanarak görevde herhangi bir değişiklik olmadığı bildirildi. Bu çelişkili mesajlar, Tahran'da esnafın kepenk kapatarak başlattığı protestoların ikinci gününe denk geldi.
ESNAF KEPENK KAPATTI, HALK HÜKÜMETE TEPKİ GÖSTERDİ
Görgü tanıkları ve sosyal medyaya yansıyan görüntüler, başkentte yüzlerce iş yerinin kepenklerini indirdiğini gösteriyor. Kent merkezinde toplanan göstericiler, riyalin hızla değer kaybetmesine tepki gösterirken, bazı gruplar hükümet ve rejim karşıtı sloganlar attı. Protestocular, fiyat istikrarının sağlanması ve alım gücünü eriten kur krizine karşı acil önlemler alınması çağrısında bulundu. Bu gösteriler, İran'ın 2022-2023 dönemindeki Mahsa Amini protestolarından sonra yaşadığı en geniş çaplı toplumsal eylemlerden biri olarak değerlendiriliyor ve ekonomik nedenlerle ortaya çıkmasıyla yeni bir kırılma noktası olarak görülüyor.
RİYALDE REKOR DEĞER KAYBI VE YAPTIRIM BASKISI
İran riyali, resmi olmayan piyasalarda tarihi dip seviyelere gerileyerek ABD doları karşısında yaklaşık 1 milyon 400 bin, euro karşısında ise 1 milyon 700 bin seviyelerinde işlem görüyor. Uzmanlar, bu sert düşüşün enflasyonu körüklediğini ve temel tüketim maddelerinin fiyatlarını hızla artırdığını belirtiyor. Piyasadaki ani fiyat dalgalanmaları, özellikle gıda ve temel ihtiyaç ürünlerinde kontrol edilemez artışlara yol açıyor. İran ekonomisi, uzun süredir Batı yaptırımlarının ve uluslararası yaptırımlarla müzakerelerdeki tıkanıklığın baskısı altında bulunuyor. Ayrıca, yılın başlarında İsrail ile yaşanan çatışmaların da kamu maliyesi üzerindeki yükü artırdığı ifade ediliyor. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, protestocularla diyalog kurulması talimatı vererek halkın dile getirdiği talepleri dinleyeceklerini ve sorunların çözümü için gerekli adımların atılacağını belirtti.
