Orta Doğu'daki gerilimin tırmanması, küresel enerji piyasalarında eşi benzeri görülmemiş bir paniğe neden oldu. Petrol fiyatlarının 120 doları aşmasıyla birlikte İran'dan gelen "Varil başına 200 dolara hazırlanın" tehdidi, Uluslararası Enerji Ajansı'nı (IEA) acil önlem almaya itti. Türkiye dahil 32 üye ülke, olası bir fiyat şokunu önlemek amacıyla stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürme kararı aldı.
HÜRMÜZ BOĞAZI TEHDİDİ PİYASALARI ATEŞE VERDİ
Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve İran arasındaki siyasi ve askeri tansiyon, artık sadece bölgesel bir güvenlik meselesi olmaktan çıkıp tüm dünyayı tehdit eden küresel bir ekonomik krize dönüşme potansiyeli taşıyor. Dünyadaki deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü elinde bulunduran İran Devrim Muhafızları'ndan gelen uyarılar, fiyatlardaki spekülatif artışın ana tetikleyicisi oldu. İranlı askeri komutan İbrahim Zülfikari'nin "Boğaz'dan bir litre petrolün dahi geçişine izin verilmeyecek" şeklindeki sert açıklaması, piyasalarda büyük bir endişeye yol açtı.
EKONOMİK DURGUNLUK UYARILARI VE TARİHİ MÜDAHALE
Uzmanlar, petrol fiyatlarının 200 dolar seviyesine ulaşması halinde küresel ekonomide ağır bir durgunluk (resesyon) yaşanacağı konusunda uyarıyor. Enerji maliyetlerindeki bu devasa artışın, ulaşım, lojistik ve gıda fiyatlarını doğrudan yükselterek küresel enflasyonu körükleyeceği belirtiliyor. Özellikle havacılık, taşımacılık ve ağır sanayi gibi sektörlerin bu maliyetleri karşılamakta zorlanarak işten çıkarmalara ve üretim kesintilerine gidebileceği öngörülüyor. Krizi önlemek amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol'un liderliğinde 32 üye ülke, piyasalara güven aşılamak ve fiyat istikrarını sağlamak için stratejik rezervlerinden acil durum petrolü serbest bırakma kararı aldı. Bu müdahaleye katılan ülkeler arasında Avrupa'dan Almanya, Fransa, İngiltere; Amerika'dan ABD, Kanada, Meksika ve Asya-Pasifik'ten Japonya, Güney Kore'nin yanı sıra Türkiye de bulunuyor.
