DÜNYA
Yayınlanma : 11 Aralık 2025 05:51

James Webb teleskobu, evrenin ilk dönemlerinden 13 milyar yıllık dev patlamayı görüntüledi

James Webb teleskobu, evrenin ilk dönemlerinden 13 milyar yıllık dev patlamayı görüntüledi
James Webb Uzay Teleskobu, evrenin ilk dönemlerinden 13 milyar yıllık bir süpernovayı görüntüleyerek astronomi tarihinde yeni bir rekor kırdı ve bir kara deliğin doğuşuna tanıklık etti.

James Webb Uzay Teleskobu, evrenin ilk dönemlerine ait olduğu düşünülen, 13 milyar yıllık bir süpernovanın ışığını başarıyla görüntüledi. Bu tarihi keşif, dev bir yıldızın çöküşünü ve muhtemelen bir kara deliğin doğuşunu gözler önüne seriyor.

GAMA IŞINI PATLAMASI VE TARİHİ YAKALANIŞ

Her şey, 14 Mart'ta Fransız-Çin ortak uydusu SVOM'un derin uzaydan gelen güçlü bir gama ışını patlaması tespit etmesiyle başladı. Ardından NASA'nın Swift teleskobu da aynı olayı X-ışınlarında görüntüleyerek gökyüzündeki yerini netleştirdi. Evrenin genişlemesi nedeniyle patlama ışığının yavaşlaması, normalde birkaç gün sürecek bir maksimum parlaklık evresinin Dünya'dan gözlemciler için 3,5 ay sonra gerçekleşmesine neden oldu. Bu kritik bilgiyle hareket eden bilim insanları, JWST'nin 'Direktör Takdir Süresi'ni kullanarak özel bir gözlem zamanı talep etti ve 1 Temmuz'da Webb, süpernovanın ışığını ilk kez yakalamayı başardı.

JWST'NİN EŞSİZ YETENEĞİ VE GALAKSİ GÖRÜNTÜLERİ

Araştırma ekibinin lideri Andrew Levan, JWST'nin bu patlamanın gerçekten bir süpernova olduğunu doğrudan kanıtlayan tek teleskop olduğunu vurguladı. Bu gözlem, Webb teleskobunun evren yaşının yalnızca yüzde 5'i olduğu dönemdeki bireysel yıldızları bile tespit edebilme yeteneğini kanıtlıyor. JWST ayrıca, süpernovanın bulunduğu galaksiyi de görüntülemeyi başardı. Bu soluk görüntü, evrenin ilk dönemlerindeki diğer galaksilere benzeyen ilkel bir galaksiyi ortaya koyuyor.

REKORLAR KIRAN GÖZLEM

Bu süpernova, şimdiye kadar gözlemlenen en eski ve en uzak süpernova olma unvanını kazandı. Daha önceki rekor, Büyük Patlama'dan 1,8 milyar yıl sonraki bir patlamaya aitti; GRB 250314A'ya eşlik eden bu süpernova, bu rekoru açık ara geride bırakarak astronomi tarihinde yeni bir sayfa açtı.