ABD ile İran arasındaki gerilim, 1979'da Tahran'daki ABD elçiliğinin işgal edilmesi ve 52 kişinin rehin alınmasıyla tırmandı. Dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter, diplomatik çözümler tükenince son çare olarak askeri bir operasyon emri verdi. 'Kartal Pençesi Operasyonu' adı verilen bu gizli görev, rehineleri kurtarmak için tasarlanmıştı ancak beklenmedik bir dizi aksilikle karşılaştı.
OPERASYON BAŞLAR BAŞLAMAZ AKSİLİKLER YAŞANDI
Operasyonun ilk aşamasında, ABD askerleri İran'ın 'Çöl-1' bölgesine indikten hemen sonra yakından geçen bir otobüsü durdurarak 45 yolcuyu gözaltına almak zorunda kaldı. Ardından, dur ihtarına uymayan bir yakıt tankeri vurulup alev aldı. Bu sırada görev için havalanan 8 helikopterden 2'si yolda arıza yaparak geri döndü, kalanlar ise şiddetli bir kum fırtınasına yakalanarak planlanandan yaklaşık bir saat gecikti. Zaten gergin olan ortam, bu gecikmelerle daha da karmaşık bir hal aldı.
HELİKOPTER VE UÇAK ÇARPIŞMASIYLA FELAKET TAMAMLANDI
Görevin iptal edilmesinin ardından, helikopterler geri dönmeden önce yakıt ikmali için yeniden konumlanırken, gece karanlığı ve kum fırtınasının neden olduğu düşük görüş şartları altında bir helikopter bir EC-130E uçağına çarptı. Yaşanan büyük patlamada 8 ABD askeri hayatını kaybetti. Art arda gelen aksiliklerin üzerine yaşanan bu kaza, operasyonun tamamen sonlandırılmasına yol açtı. Hayatta kalan personel aceleyle tahliye edilirken, ölen askerlerin cenazeleri ve 5 helikopter İran'da terk edilmek zorunda kaldı.
OPERASYONUN SONUÇLARI VE KRİZİN BİTİŞİ
İran güçleri, ABD birliklerinin ayrılmasından kısa süre sonra bölgeye ulaşarak enkaz görüntülerini dünyaya servis etti ve bu durumu yeni kurulan hükümet lehine propaganda malzemesi olarak kullandı. Rehine krizi, operasyonun başarısızlığından sonra da devam etti. Jimmy Carter, 1980 başkanlık seçimlerini kaybettikten ve yerine Ronald Reagan geldikten sonra, Cezayirli arabulucular aracılığıyla yapılan görüşmeler sonucunda rehineler 444 günün ardından serbest bırakıldı ve kriz nihayet sona erdi.
