İngiltere'nin Hoxne köyünde 1992 yılında yaşanan sıradan bir olay, tarihin akışını değiştirecek devasa bir keşfe yol açtı. Çiftçi Peter Watling'in tarlasında kaybettiği bir aleti aramak için metal dedektörü kullanıcısı Eric Lawes'tan yardım istemesiyle başlayan süreç, Roma dönemine ait paha biçilmez bir hazinenin gün yüzüne çıkmasını sağladı.
TESADÜF ESERİ BİR KEŞİF: HOXNE DEFİNESİ
Lawes'un metal dedektörüyle yaptığı tarama sırasında birkaç eski sikkeye rastlaması, olayın hemen yetkililere bildirilmesine ve arkeologların bölgeye sevk edilmesine neden oldu. Bu hızlı bilgilendirme sayesinde, Britanya'da o zamana dek bulunan en büyük ve en değerli geç Roma dönemi hazinelerinden biri olarak kabul edilen Hoxne Define Hazinesi, bilimsel yöntemlerle ortaya çıkarıldı.
HAZİNENİN İÇERİĞİ VE TARİHSEL ANLAMI
Yapılan kazılarda toplam 15 bin 233 Roma sikkesi, göz alıcı altın takılar, zarif gümüş eşyalar, onlarca kaşık ve kişisel bakım malzemesi bulundu. Tüm bu değerli eşyaların, iç bölmeleri olan bir meşe sandık içinde, özenle kumaş ve samana sarılarak saklandığı anlaşıldı. Sikkeler üzerindeki incelemeler, hazinenin MS 407–408 yıllarından sonra toprağa gömüldüğünü gösterse de, koleksiyondaki bazı paraların saklanma tarihinden onlarca yıl önce dolaşımda olması, hazinenin uzun bir birikimin sonucu olduğuna işaret ediyor. Araştırmacılar, 5. yüzyılda Roma Britanyası'nda yaşanan siyasi belirsizlik ve ekonomik çöküş gibi nedenlerle hazinenin kasıtlı olarak saklandığı görüşünde.
MİLYONLUK KEŞİF VE PAYLAŞILAN BEDEL
1993 yılında resmi olarak 'hazine' statüsü verilen bu buluntular Kraliyet'e devredildi ve ardından müzelerde sergilenmek üzere satıldı. Toplam değeri 1,75 milyon sterlin olarak belirlenen hazinenin bedeli, metal dedektörü kullanıcısı Eric Lawes ile arazi sahibi arasında paylaştırıldı. Böylece, kaybolan sıradan bir aleti aramak için başlatılan bir yardım çağrısı, 20. yüzyılın en önemli arkeolojik keşiflerinden birine ve milyonlarca sterlinlik bir hazineye dönüştü.
