İran'a yönelik başlatılan saldırılar, Körfez bölgesindeki tansiyonu artırırken, bu durum akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansıdı. ABD ve İsrail'in gerçekleştirdiği saldırılar sonrası petrol fiyatlarındaki ani yükseliş, benzin ve motorin fiyatlarında önemli artışlara neden oldu. Yarından itibaren geçerli olacak zamlarla birlikte motorinin litre fiyatı 70 liraya yaklaşırken, bu durum enflasyonist baskıları da beraberinde getiriyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ YENİDEN MASADA
Akaryakıt fiyatlarındaki bu hızlı artış, geçmişte dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla kullanılan eşel mobil sisteminin yeniden gündeme gelmesine yol açtı. Bloomberg'ün haberine göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından bu sistemin olası etkilerine dair analiz çalışmaları başlatıldı. Bu çalışmaların sonuçlarına göre, artışların doğrudan tüketiciye yansımaması adına devletin vergi gelirlerinden feragat etmesi ihtimali değerlendiriliyor.
AKARYAKIT FİYATLARINI DENGELEME SİSTEMİ
Eşel mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatlarındaki ve döviz kurundaki dalgalanmalardan kaynaklanan fiyat artışlarının, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) yoluyla akaryakıtın pompa satış fiyatına yansıtılmasını engellemeyi amaçlar. Sistem, petrol fiyatlarındaki artış durumunda ÖTV'yi düşürerek pompa fiyatını sabit tutar. Eğer fiyatlar düşerse, ÖTV tekrar artırılarak kaybedilen vergi geliri telafi edilir. Bu mekanizma ile Hazine ve Maliye Bakanlığı, hem tüketicinin alım gücünü korumayı hem de dezenflasyon sürecini desteklemeyi hedefler. Türkiye'de bu sistem en son 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurundaki artışlar nedeniyle kaldırılmıştı.
