Evrenin en yıkıcı olaylarından biri olan gelgit bozunma olayları, bir yıldızın süper kütleli kara deliğe yakınlaşması sonucunda gerçekleşiyor. Bu süreçte yıldız, kara deliğin güçlü kütleçekimi ve gelgit kuvvetleri nedeniyle parçalanıyor. Bir yıldız için bu kadar kötü bir son düşünmek oldukça zor.
AT2024WPP OLAYI
Uzmanlar, AT2024wpp adı verilen olağanüstü enerjik bir bozunma olayını gözlemlediklerini duyurdu. Bu olayda dev bir yıldız, süper kütleli bir kara delik tarafından parçalanarak, Güneş’in toplam enerjisinin yaklaşık 400 milyar katı kadar enerji açığa çıkardı. Liverpool John Moores Üniversitesi’nden astrofizik doçenti Daniel Perley, bu olayın daha önce gözlemlenen en güçlü süpernovaları geride bıraktığını ifade etti.
EŞİ GÖRÜLMEMİŞ PATLAMA
Araştırma ekibi, AT2024wpp olayını ilk olarak ABD'deki Palomar Gözlemevi'nde yer alan Zwicky Transient Facility ile tespit etti. Ardından, Kanarya Adaları’ndaki Liverpool Teleskobu ve NASA’nın Swift uzay gözlemevi ile yapılan takip gözlemleri, bu olayın Luminous Fast Blue Optical Transients (LFBOT) adı verilen nadir bir alt sınıfa ait olduğunu ortaya koydu. LFBOT’lar, süpernova ve gama ışını patlamalarına benzerken, çok daha mavi ışınım ve yoğun X-ışını yayılımı ile dikkat çekiyor. Bu olayın en dikkat çekici yönlerinden biri, yıldızın atomlarına ayrılması sırasında meydana gelen devasa şok dalgasıdır. Bu dalga, ışık hızının yaklaşık beşte biri hızla kara deliğin etrafındaki yığılma diskinde ilerledi ve yaklaşık altı ay sonra aniden durdu. Bu tür bir davranış, kara delik ve yıldız etkileşimlerinin fiziksel sınırlarını anlamak açısından son derece değerli veriler sunuyor.
