Hazine ve Maliye Bakanlığı, naylon fatura olarak bilinen sahte faturalarla mücadelede yapay zeka destekli yeni bir uygulamayı devreye soktu. KAŞİF adı verilen bu teknoloji, günde 4 milyon mükellefi tarayarak vergi kaçakçılığını anında tespit ediyor.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ 'KAŞİF' DEVREDE
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Anında tespit ediyoruz, yakalıyoruz." diyerek vergi kaçakçılarına sert mesaj verdi. Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede yeni bir döneme girildiğini belirten Şimşek, yapay zeka ve makine öğrenmesi gibi teknolojiler sayesinde tüm kayıt dışı faaliyetlerin anında tespit edilip işlem yapıldığını vurguladı. Vatandaşları kayıt içinde kalmaya davet eden Bakan, bu tür uygulamalarla hem kayıt dışı ekonomiyle etkin mücadele edileceğini hem de rekabet eşitsizliğine yol açan uyumsuzlukların önleneceğini dile getirdi.
GÜNDE 4 MİLYON MÜKELLEF ANALİZ EDİLİYOR
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü ile ortaklaşa geliştirilen KAŞİF, kural tabanlı sistemlerin ötesine geçerek makine öğrenmesiyle büyük veri setlerini analiz ediyor. Herhangi bir ön tanım veya kural olmadan çalışan KAŞİF, mükelleflerin davranışlarındaki değişiklikleri otomatik olarak algılıyor ve riskli durumları ortaya çıkarıyor. Bu sayede, sahte belge düzenleyenler ve haksız iade talep edenler çok daha hızlı ve doğru bir şekilde belirleniyor. Uygulama, faaliyeti olmadan fatura düzenleyen, kuruluşundan kısa süre sonra büyük tutarlı sahte faturalar kesen veya ücretli çalışanlar adına kurulan şirketlerle vergi kaçırmaya çalışanları şimdiden tespit etmeye başladı. Son 3 ayda kurulan ve ticari, zirai veya mesleki faaliyeti olmayan 2 bin 550 mükellefin sahte fatura düzenlemek amacıyla kurulduğu ve toplam 276 milyar lira tutarında fatura düzenlediği belirlendi. Ayrıca, beyannamesinde bildirdiği iade edilecek KDV'nin haksız olduğu anlaşılan mükellefler de tespit edildi.
TESPİT EDİLENLER VERGİ DAİRELERİNE BİLDİRİLİYOR
KAŞİF tarafından yüksek sahte belge düzenleme riski taşıdığı tespit edilen mükellefler, vergi incelemesi yapılmak üzere Vergi Denetim Kuruluna bildiriliyor. Ayrıca, bağlı oldukları vergi dairelerine iletilen bu mükelleflerin iş yerlerinde yoklama yapılıyor. Vergi dairelerinde kurulan komisyonların aldığı kararlar doğrultusunda, sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirenlerin kayıtları kapatılıyor. KAŞİF, uygulamaya geçmesinden kısa süre sonra dahi önemli tespitlerde bulunarak, faaliyet alanı toptan ticaret olan ve hiçbir alımı bulunmadan mükellefiyet tesis ettiği gün 3 farklı fatura düzenleyen bir mükellefi belirledi. Benzer şekilde, kuruluş tarihini izleyen 5. gün 50 milyon lira tutarında 5 sahte fatura düzenleyen bir mükellef ile bir şirkette ücretli çalışan kişi adına kurulan 7 şirketten 6'sıyla sahte belge düzenlenmesinin amaçlandığı ve bu şirketler tarafından düzenlenen fatura tutarının 246 milyon lira olduğu saptandı.
