NASA, Güneş'teki patlamaları daha iyi anlamak ve Dünya'yı etkileyen uzay hava durumu tahminlerini geliştirmek için 'Kromosferik Manyetizma Kaşifi' (CMEx) adlı yeni bir görev başlattığını açıkladı. Bu proje, Güneş'in en üst atmosfer tabakası olan kromosferi yakından inceleyerek gezegenimizi potansiyel tehditlere karşı daha etkin şekilde korumayı amaçlıyor.
GÜNEŞ'İN HAREKETLİ TABAKASI İZLENECEK
Earth internet sitesinden alınan bilgilere göre, dört farklı konsept arasından seçilen CMEx görevi, Güneş'in görünür yüzeyinin hemen üzerindeki hareketli kromosfer tabakasını detaylı şekilde izleyecek. Colorado'daki Ulusal Atmosferik Araştırma Merkezi (NCAR) tarafından geliştirilen bu misyon, Dr. Holly Gilbert liderliğindeki bir ekip tarafından yürütülecek. CMEx, kromosferdeki manyetik alan verilerini kesintisiz şekilde kaydederek bilim insanlarına bu tabakadaki değişimleri anlık olarak takip etme imkanı sunacak. Bilim insanları, Güneş rüzgarlarının ve uzay hava durumunun temel itici gücü olan bu tabakadaki değişimlerin dakikalar içinde gerçekleşebildiğini, bu nedenle yer tabanlı teleskopların yetersiz kaldığını ve uzaydan yapılacak kesintisiz gözlemin büyük önem taşıdığını vurguluyor.
ERKEN UYARI SİSTEMİ KURULACAK
Güneş fırtınaları, manyetik alanların aniden yeniden şekillenerek devasa miktarda enerji açığa çıkarmasıyla meydana geliyor. CMEx'ten elde edilecek veriler, bu tür olaylara karşı kritik bir koruma sağlayacak. Örneğin, 1989'da Quebec'te milyonlarca insanı elektriksiz bırakan fırtınalar gibi, manyetik alan değişimlerinin transformatörleri aşırı ısıtarak devre dışı bırakması engellenebilecek. Ayrıca, atmosferin genişlemesiyle uyduların maruz kaldığı sürtünme ve radyo sinyallerindeki bozulmalar önceden tahmin edilerek önlemler alınabilecek. Radyasyon fırtınaları söz konusu olduğunda ise astronotlara daha uzun süreli erken uyarılar yapılarak hücre hasarı riski azaltılacak.
GELİŞMİŞ TEKNOLOJİ İLE HARİTA ÇIKARILACAK
CMEx, Güneş'ten gelen polarize ışığı ölçmek için gelişmiş bir 'spektropolarimetre' teknolojisi kullanacak. Bu teknoloji sayesinde, ışık dalgalarının titreşim yönleri incelenerek Güneş'teki manyetik kuvvetlerin detaylı bir haritası çıkarılacak. Proje, NASA'nın kısa süreli roket denemeleriyle (CLASP) başarıyla kanıtlanmış optik teknolojilerin üzerine inşa ediliyor. NASA'nın bütçe kısıtlamalarına rağmen bilimsel verilere hızla ulaşmayı hedefleyen 'Explorers' (Kaşifler) programı kapsamında yer alan CMEx, tasarım incelemelerini başarıyla geçmesi halinde Güneş'in kromosferini izlerken diğer uydularla eşgüdümlü çalışarak Dünya'nın adeta bir 'uzay kalkanı' görevini üstlenecek.
