BİLİM VE TEKNOLOJİ
Yayınlanma : 29 Aralık 2025 03:24

Nobel'li fizikçi uyardı: Yapay zeka, öğrenme yanılgısı yaratarak beyne zarar verebilir

Nobel'li fizikçi uyardı: Yapay zeka, öğrenme yanılgısı yaratarak beyne zarar verebilir
Nobel'li fizikçi Saul Perlmutter, yapay zekanın en büyük tehlikesinin psikolojik olduğunu belirterek, teknolojinin öğrenme yanılgısı yaratarak eleştirel düşünmeyi zayıflatabileceği uyarısında bulundu. Çözüm olarak yapay zekayı düşünmeyi des

Nobel Ödülü sahibi fizikçi Saul Perlmutter, yapay zekanın temel tehlikesinin teknik değil, psikolojik olduğunu belirterek, bu teknolojinin insanlarda bir konuyu gerçekten anlamadan öğrenmiş gibi hissetmelerine yol açarak aşırı özgüvene neden olabileceği uyarısında bulundu.

YAPAY ZEKA VE ÖĞRENME YANILGISI RİSKİ

Evrenin genişlemesinin hızlandığını keşfeden Perlmutter, yapay zekanın özellikle öğrenciler ve bilgiyle yoğun şekilde çalışan profesyoneller için eleştirel düşünme yeteneğini zayıflatma potansiyeli taşıdığına dikkat çekti. Sorunun, yapay zekanın sunduğu cevapların genellikle gerçekte olduğundan daha emin bir tonda verilmesinden kaynaklandığını ifade etti. Perlmutter, yapay zekanın sunduğu bilgileri sorgulamadan kabul etme eğiliminin, insanların zihinsel emeğini erken aşamada devralarak ciddi riskler oluşturabileceğini vurguladı. Bu durumun, bireylerin kendi analizlerini yapma ve problem çözme becerilerini köreltebileceği belirtildi.

YAPAY ZEKA NASIL “ARAÇ” OLARAK KULLANILMALI?

Perlmutter'a göre yapay zekayı tamamen reddetmek yerine, onu düşünmenin yerine koymak yerine düşünmeyi destekleyen bir araç olarak kullanmak en doğru yaklaşımdır. Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'deki derslerinde öğrencilerine bilimsel akıl yürütmeye dayalı bir yaklaşım öğrettiğini belirten Perlmutter, bu eğitimin temelini olasılıklı düşünme, hata kontrolü, şüphecilik ve yapılandırılmış fikir ayrılıklarının oluşturduğunu söyledi. Amaç, yapay zekanın sunduğu bilgiyi sorgulamadan kabul etmek değil, daha iyi düşünmek için bir basamak olarak kullanmaktır.

AŞIRI ÖZGÜVEN VE BİLİMSEL YAKLAŞIM

Perlmutter'ın en büyük endişelerinden biri, yapay zekanın cevaplarını kesinmiş gibi sunma eğilimidir. Bu özgüvenli ton, kullanıcıların doğal şüphe mekanizmalarını devre dışı bırakarak, otoriter görünen bilgilere kolayca inanma eğilimiyle örtüşmektedir. Fizikçi, yapay zekadan gelen her çıktının, bir insanın iddiası gibi değerlendirilmesi gerektiğini ve "Ne kadar güvenilir? Ne kadar belirsizlik içeriyor? Yanılıyor olabilir mi?" gibi soruların sorulması gerektiğini belirtti. Bilimde araştırmacıların her zaman hata yapabileceğini varsaydığını hatırlatan Perlmutter, bu yüzden sonuçları defalarca kontrol eden sistemler kurduklarını, aynı yaklaşımın yapay zeka için de geçerli olması gerektiğini vurgulayarak, "Bazen kendimizi kandırıyoruz, bazen yapay zeka yanılıyor, bazen de ikisi birden oluyor" dedi.