İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarının ardından Orta Doğu'da tırmanan çatışmalar, küresel alüminyum pazarında şok etkisi yarattı. Dünya alüminyum ticaretinin ana arteri olan Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların durma noktasına gelmesiyle bölgedeki sanayi devleri art arda 'mücbir sebep' ilan etmek zorunda kaldı.
FİYATLARDA PATLAMA YAŞANDI
Krizin ilk haftasında Londra Metal Borsası'nda üç aylık vadeli alüminyum fiyatları tek haftada yüzde 9,7 oranında yükseldi. Geçen hafta ton başına 3.140 dolar olan fiyat, şu anda 3.446 dolara ulaşarak 2022'den bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı. Bu ani artış, piyasalarda büyük bir paniğe yol açtı.
ÜRETİM TAMAMEN FELÇ OLDU
Bölgedeki kritik tesislerde operasyonlar neredeyse durma noktasına geldi. Dünyanın önde gelen tedarikçilerinden Alba, Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş engelleri nedeniyle sevkiyatları durdurduğunu ve mücbir sebep ilan ettiğini açıkladı. Katar'ın devasa ergitme tesisi Qatalum ise gaz tedarik sağlayan Ras Taffan kompleksine yapılan insansız hava aracı saldırısı sonrası üretimini tamamen durdurdu. Tesisin Avrupalı ortağı Norsk Hydro, üretimin mart sonuna kadar süreceğini ve tam kapasiteye dönüşün 6 ila 12 ay alacağını belirtti.
AVRUPA EN BÜYÜK DARBEYİ ALDI
Analiz şirketlerinin verilerine göre, Orta Doğu küresel alüminyum üretiminin yüzde 8-9'unu karşılıyor, ancak asıl büyük etki Avrupa'da hissediliyor. Avrupa, geçen yıl kullandığı birincil ve alaşımlı alüminyumun yüzde 21'ini doğrudan Orta Doğu ve Mısır'dan ithal etmişti. Tedarik zincirinin kopmasıyla Avrupa'da panik alımları başladı ve alıcıların ödemek zorunda kaldığı ekstra primler son 3,5 yılın rekorunu kırdı. Bu kriz, küresel tedarik ağının ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
