ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın misillemeleri, Orta Doğu'da uzun süreli bir çatışma riskini artırarak küresel piyasalarda şok dalgaları yarattı. Savunma ve enerji şirketlerinin hisseleri yükselişe geçerken, hava yolu ve turizm sektörleri ağır satış baskısı altında ezildi. İsrail ve ABD, 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı ve bu saldırılarda İran lideri Ali Hamaney ile çok sayıda üst düzey yetkili hayatını kaybetti. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi bölge ülkelerindeki hedeflere karşılık verdi.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAPATILDI, NAVLUN FIRLADI
İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, ABD ve İsrail'in saldırılarına karşılık Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapattıklarını ve geçmeye çalışan gemilere saldıracaklarını açıkladı. Bu hamle, başta petrol olmak üzere küresel ticaretin sekteye uğrayabileceği endişelerini körükledi. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin askıya alınmasıyla birlikte navlun fiyatlarında artış beklentisi, Avrupalı denizcilik şirketlerine talebi artırdı. Konteyner taşımacılık devi Hapag-Lloyd'un hisseleri yüzde 6,35, Danimarkalı Maersk'in hisseleri ise yüzde 7,61 yükseldi.
ABD VE AVRUPA BORSALARINDA KARIŞIK MANZARA
New York borsası, Orta Doğu'daki çatışmalara ilişkin endişelerle pazartesi gününe düşüşle başladı ancak gün içinde toparlandı. Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,15 azalırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,04, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,36 arttı. Avrupa borsaları ise daha sert kayıplar yaşadı; Stoxx Europe 600 yüzde 1,65, Almanya DAX 40 yüzde 2,42, Fransa CAC 40 yüzde 2,17 değer kaybetti. Bölgedeki askeri hareketlilik, savunma sanayii hisselerine güçlü bir ivme kazandırdı. Amerikan savunma şirketi Lockheed Martin'in hisseleri yüzde 3,3, RTX'in hisseleri yüzde 4,7, Alman Hensoldt'un hisseleri yüzde 4,9 yükseldi. Petrol fiyatlarındaki artışla enerji şirketleri de değer kazandı; Exxon Mobil yüzde 1,1, Chevron yüzde 1,5 arttı.
HAVA YOLU VE TURİZM SEKTÖRÜ ÇÖKÜŞTE
Orta Doğu'da yükselen tansiyondan en çok etkilenen sektörler arasında bölgede uçuşlarını durduran hava yolu şirketleri yer aldı. Amerikan hava yolu şirketlerinden Delta'nın hisseleri yüzde 2,2, United Airlines'ın hisseleri yüzde 2,9, American Airlines'ın hisseleri yüzde 4,2 değer kaybetti. Avrupa'da ise Almanya'nın bayrak taşıyıcı hava yolu şirketi Lufthansa'nın hisseleri yüzde 5,2 gerilerken, turizm şirketi TUI yüzde 9,9 değer kaybetti. JPMorgan analisti Harry Gowers, İran merkezli çatışmaların hava yolu şirketlerinin karlılığını doğrudan tehdit ettiğini, uçuş iptalleri ve tırmanan petrol fiyatlarının yatırımcı iştahını azalttığını vurguladı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,71 değer kaybederek 13.346,43 puandan tamamladı. Ulaştırma ve turizm endekslerinde yüzde 5'in üzerinde düşüşler görülürken, Türk Hava Yolları'nın hisseleri yüzde 6, Pegasus'un hisseleri yüzde 5,8 geriledi. Buna karşın, teknoloji şirketlerinden Altınay Savunma'nın hisseleri yüzde 8,3, ASELSAN'ın hisseleri yüzde 5,6 yükseldi.
