Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu'daki çatışmaların küresel enerji arzına getirdiği baskıyı hafifletmek amacıyla tarihi bir adım attı. Ajans, 32 üye ülkeye, 2022'deki Rusya-Ukrayna savaşı sonrası yapılan tahliyeden çok daha kapsamlı bir rezerv kullanımını tavsiye etti. Bu kritik karar, küresel ekonomiyi korumak ve hızla yükselen petrol fiyatlarını dizginlemek için alındı.
HÜRMÜZ BOĞAZI TEHDİT ALTINDA
Fransa Ekonomi Bakanı Roland Lescure, piyasalara güven vermek gerektiğini vurgulayarak, "Eğer Hürmüz Boğazı'nı trafiğe yeniden açamazsak, oradan gelecek petrolü dünyanın başka yerlerinden dolaşıma giren rezervlerle ikame edeceğiz" dedi. Dünya petrol ve doğalgaz arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, İran'dan gelen tehditler nedeniyle tanker trafiğine büyük ölçüde kapandı. G7 maliye bakanları da geçtiğimiz Pazartesi günü yaptıkları açıklamada, küresel ekonomiyi korumak adına ham petrol, benzin ve dizel stoklarını kullanmaya hazır olduklarını belirtmişti.
TARİHİ REZERV KULLANIMI VE PİYASALARDAKİ ETKİLERİ
IEA'nın bu nadir hamlesi, Orta Doğu'daki savaşın küresel ekonomi için yarattığı şok dalgasının ciddiyetini gözler önüne serdi. Brent petrolün varil fiyatı, gün içinde 120 dolar sınırına dayandıktan sonra, rezerv tahliyesi beklentisiyle bir miktar geriledi. IEA programı kapsamında üye ülkeler, acil durumlarda kullanılmak üzere yaklaşık 1,2 milyar varillik stratejik rezerve sahip. Bu mekanizma, 1970'lerdeki Arap petrol krizinden bu yana sadece beş kez kullanıldı; en son 2022'de Ukrayna işgali sonrası 182 milyon varil piyasaya sürülmüştü. Japonya, Almanya ve İngiltere gibi ülkeler de kendi stratejik rezervlerini kullanıma açarak küresel çabalara destek verdi.
