İran'daki savaşın küresel piyasalara etkileri derinleşirken, doların petrol ticaretindeki hakim rolü sorgulanmaya başlandı. Deutsche Bank'ın analizine göre, çatışma uzun vadede petrol ticaretinde Çin yuanının daha fazla kullanılmasının önünü açabilir. Bu durum, küresel finans sisteminde köklü değişimlerin habercisi olarak görülüyor.
PETRO-YUANIN YÜKSELİŞİ
Deutsche Bank stratejisti Mallika Sachdeva, İran'daki çatışmanın petrodolar sisteminde aşınmaya yol açabileceğini belirtti. Sachdeva, sürecin petro-yuanın başlangıcını tetikleyebileceğini ifade etti. Raporda, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişlere, petrol ödemelerinin yuan ile yapılması şartıyla izin verdiğine dair medya haberlerine dikkat çekildi. İran'ın en büyük petrol müşterisinin Çin olduğu vurgulandı.
DOLARIN KÜRESEL ROLÜ TEHLİKEDE
Araştırma raporunda, petrodolar sistemindeki kırılmaların doların küresel ticaret ve tasarruflardaki rolünü zayıflatabileceği ve rezerv para statüsünü etkileyebileceği ifade edildi. Çin'in ise yuanın uluslararası kullanımını artırmaya yönelik adımlarını hızlandırdığı kaydedildi. Petrodolar düzeninin temellerinin 1974'te atıldığı, Suudi Arabistan'ın petrolü dolar üzerinden fiyatlandırmayı kabul ettiği ve karşılığında ABD'den güvenlik garantisi aldığı hatırlatıldı. Ancak şu anda Suudi Arabistan'ın Çin'e, ABD'den dört kat daha fazla petrol sattığı bilgisi paylaşıldı.
ALTERNATİF SİSTEMLER GELİŞİYOR
Körfez ülkelerinin mBridge Projesi gibi dolar dışı ödeme sistemlerini denediği ve alternatif finansal altyapılar geliştirmeye çalıştığı belirtildi. Dünya petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesi, emtia fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu. İran, yabancı gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin verildiğini ancak bunun, ülkeye yönelik saldırıları desteklememeleri ve Tahran yönetiminin belirlediği kurallara uymaları şartına bağlı olduğunu açıkladı. Küresel enerji ticaretindeki bu gelişmeler, sadece petrol fiyatlarını değil, uluslararası finans sisteminin temel dengelerini de etkileyebilecek yeni bir sürecin işareti olarak değerlendiriliyor.
