İran'daki çatışmanın küresel piyasalarda yarattığı şok dalgaları, doların petrol ticaretindeki tartışılmaz hakimiyetini sorgulatıyor. Deutsche Bank'ın analizine göre, bu savaş uzun vadede petrol alım satımlarında Çin yuanının çok daha fazla kullanılmasının önünü açabilir. Bu durum, onlarca yıldır süren 'petrodolar' düzeninde tarihi bir kırılmaya işaret ediyor.
DEUTSCHE BANK'TAN ÇARPICI UYARI
Deutsche Bank stratejisti Mallika Sachdeva, yayımladığı değerlendirme notunda, İran'daki savaşın petrodolar sisteminde aşınmaya yol açabileceği uyarısında bulundu. Sachdeva, bu sürecin 'petro-yuan'ın başlangıcını tetikleyebileceğini ifade etti. Raporda, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişlere, petrol ödemelerinin yuan ile yapılması şartıyla izin verdiğine dair medya haberlerine dikkat çekildi ve İran'ın en büyük petrol müşterisinin Çin olduğu vurgulandı.
SUUDİ ARABİSTAN'IN ROLÜ DEĞİŞİYOR
Analiz, petrodolar sistemindeki olası kırılmaların doların küresel ticaret ve tasarruflardaki rolünü zayıflatabileceğini ve rezerv para statüsünü etkileyebileceğini ortaya koydu. Çin'in ise yuanın uluslararası kullanımını artırmak için adımlarını hızlandırdığı belirtildi. Petrodolar düzeninin 1974'te Suudi Arabistan'ın petrolü dolar üzerinden fiyatlandırmayı kabul etmesiyle başladığı hatırlatılırken, şu anki tablo çok farklı: Suudi Arabistan, Çin'e ABD'den dört kat daha fazla petrol satıyor. Körfez ülkeleri de mBridge Projesi gibi dolar dışı ödeme sistemlerini deneyerek alternatif finansal altyapılar geliştirmeye çalışıyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ KRİTİK DURUM
Dünya petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesi, emtia fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu. İran, yabancı gemilerin boğazdan geçişine, ülkeye yönelik saldırıları desteklememeleri ve Tahran yönetiminin kurallarına uymaları şartıyla izin verildiğini açıkladı. Küresel enerji ticaretindeki bu gelişmeler, sadece petrol fiyatlarını değil, uluslararası finans sisteminin temel dengelerini de sarsabilecek yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor.
