Portekiz, ulaşım, eğitim ve kamu hizmetlerini felç etmesi beklenen ulusal bir genel grevle sarsılıyor. Ülkenin başlıca sendikaları CGTP ve UGT, Başbakan Luís Montenegro hükümetinin desteklediği işçi reformları paketine karşı, son 12 yılın ilk genel grevini ilan etti. Bu seferberlik, hükümetin ekonomik stratejisine ve Portekiz işgücü piyasasının geleceğine dair vizyonuna doğrudan bir meydan okuma olarak görülüyor.
HÜKÜMETİN REFORM PAKETİ NE GETİRİYOR?
Hükümet, İş Kanunu'nun yaklaşık yüz maddesini değiştirmeyi öneriyor. Başbakan Montenegro'ya göre, bu reformun amacı, işgücü çerçevesinin 'katılığını' azaltmak ve tarihi olarak yüksek istihdam oranlarına sahip bir ekonomiye uyarlamak. Önerilen kilit önlemler arasında haklı nedenlerle işten çıkarmalarda değişiklikler, geçici sözleşmelere başvurunun kolaylaştırılması ve toplu işten çıkarmaların ardından hizmetlerin dış kaynak kullanımının kolaylaştırılması yer alıyor. Hükümet, bu adımların iş güvenliğini zayıflatma amacı taşımadığını, şirketlere daha çevik araçlar sunmayı amaçladığını ısrarla belirtiyor.
SENDİKALAR NEDEN İSYANDA?
Önde gelen sendikalar CGTP ve UGT, reformun, özellikle gençler ve pazarlık gücü düşük işçiler arasında daha fazla iş güvencesizliğine yol açacağını düşünüyor. En çok eleştirilen noktaların başında, günlük çalışma süresinin iki saate kadar uzatılmasına ve haftalık çalışma süresinin 50 saate ulaşmasına olanak tanıyan 'bireysel saat bankası' uygulamasının geri getirilmesi geliyor. Sendikalar, bu uygulamanın karşılığında sunulan tazminatları yetersiz buluyor. Ayrıca, emzirme döneminde esnek çalışma saatlerine erişimin kısıtlanması, hastalık izni durumunda hak edilen izin miktarının azaltılması gibi iş-yaşam dengesi ve sosyal korumayla ilgili hak kesintilerini kınıyorlar.
SİYASİ GERİLİM VE ULUSLARARASI ETKİLER
Bu toplumsal çatışma, hassas bir siyasi ortamda gerçekleşiyor. Montenegro'nun azınlık hükümeti, sosyal ortaklarla bir anlaşma olmasa bile tasarıyı Parlamento'ya götürmekte kararlı olduğunu belirtti. Reformun, Parlamento'da ana muhalefet partisi olan Chega'nın aşırı sağının desteğiyle ilerleme olasılığı bulunuyor. Muhalefet partileri Sosyalist Parti ve Portekiz Komünist Partisi'nden gelen eleştiriler sert oldu; hükümet gençleri güvencesizliğe itmekle, yerleşik hakları aşındırmakla suçlanıyor. Grev, geniş bir alana yayılma potansiyeli taşıyor. Demiryolu taşımacılığı, metro, sivil havacılık, hastaneler, eğitim ve kamu yönetimi hizmetlerinde ciddi aksamalar bekleniyor. Uluslararası alanda ise komşu İspanya da etkileri hissediyor: Air Europa ve Iberia gibi havayolu şirketleri, iki ülke arasındaki uçuşlarda iptaller ve keskin kesintiler olduğunu duyurdu.
