Avustralya Ulusal Bilim Ajansı CSIRO tarafından sekiz ay önce Doğu Antarktika'daki Totten Buzulu yakınlarına bırakılan bir okyanus verisi toplama robotu, bilim dünyasını şaşırtan bir geri dönüş yaptı.
KAYIP ROBOTTAN BÜYÜK SÜRPRİZ
Beklenmedik gelgitler nedeniyle başlangıç noktasından çok daha güneye sürüklenen ve Denman buz sahanlığının altında kaybolduğu düşünülen robot, araştırmacıların umutlarını yitirdiği bir anda, daha önce hiçbir bilimsel aracın ulaşamadığı noktalardan topladığı sıcaklık ve tuzluluk verileriyle geri döndü. Bu veriler, Doğu Antarktika'daki Denman ve Shackleton buz sahanlıklarının erime riski ve iklim değişikliğine karşı hassasiyeti hakkında kritik bilgiler sunuyor. Bulgular, prestijli Science Advances dergisinde yayımlandı.
KÜÇÜK ROBOTUN BÜYÜK KEŞFİ
Antarktika'daki dev buz sahanlıkları, okyanus ile buzullar arasında bir tampon görevi görürken, ısınan okyanus sularının bu sahanlıkların altına sızması küresel deniz seviyelerinin yükselmesine yol açıyor. Binlerce metre kalınlığındaki buz sahanlıklarının bazı bölgelerine doğrudan erişim zor olsa da, robotun buzun altına dalışı tamamen tesadüfen gerçekleşti. Sekiz aylık süreç boyunca deniz tabanından buz tabakasının altına kadar her beş günde bir sıcaklık ve tuzluluk profili toplayan robot, Doğu Antarktika'da bir buz sahanlığının altından elde edilen ilk veri setini oluşturdu.
YARATICI TAKİP YÖNTEMİYLE YENİ BÖLGELER KEŞFEDİLDİ
Toplamda 2.5 yılda 195 profil kaydeden robot, bu verilerin büyük çoğunluğunu daha önce hiç ölçülmemiş bölgelerden elde etti. Araştırmacılar, GPS olmadan robotun konumunu takip etmek için geliştirdikleri yaratıcı yöntemle, buz tabanına çarptığı anları uydu verileriyle karşılaştırarak cihazın buz altındaki rotasını çıkardı. Bu sayede, Shackleton buz sahanlığının henüz sıcak su etkisine açık olmadığı, ancak Denman bölgesinde erimenin başladığı doğrulandı. Ayrıca, buz sahanlıklarını bir arada tutan kırılgan bir ısı dengesi de ortaya çıkarıldı. Araştırmacılar, benzer robotları Antarktika'nın daha keşfedilmemiş bölgelerine göndermeyi planlıyor.
