GÜNDEM
Yayınlanma : 03 Ocak 2026 04:34

TBMM arşivleri yerin dört kat altından çıkıyor: 30 milyon belge vatandaşın erişimine açılıyor

TBMM arşivleri yerin dört kat altından çıkıyor: 30 milyon belge vatandaşın erişimine açılıyor
TBMM Kütüphanesi, yerin dört kat altında saklanan 30 milyon belgeyi dijitalleştirerek vatandaşların erişimine açıyor. İstiklal Mahkemeleri tutanakları, nadir el yazmaları ve tarihi gazeteler artık online olarak incelenebilecek.

TBMM Kütüphanesi, 1916'dan bu yana biriken ve yerin dört kat altında özel güvenlikli alanlarda saklanan 30 milyon belgeyi dijitalleştirerek vatandaşların erişimine açmaya hazırlanıyor. Bu devasa koleksiyon, Cumhuriyet'in kuruluş yıllarına ait tutanaklar, İstiklal Mahkemeleri evrakları, nadir el yazmaları ve milyonlarca gazete ile dergiyi içeriyor.

İSTİKLAL MAHKEMELERİ TUTANAKLARI GÜN YÜZÜNE ÇIKTI

TBMM Kütüphanesi Başkanı Azmi Güler, İstiklal Mahkemeleri'nin tüm tutanaklarının Osmanlı Türkçesinden günümüz Türkçesine çevrildiğini ve 29 cilt halinde dijital ortama aktarıldığını açıkladı. Bu çalışma sayesinde, İskilipli Atıf Hoca'nın savunması gibi daha önce ulaşılamayan birçok belge araştırmacıların kullanımına sunuldu. Belgelerde isim isim arama yapılabiliyor, böylece erken dönem Cumhuriyet tarihi yeniden yazılabilecek nitelikte bir kaynak oluşturuldu.

NADİR ESERLER VE GAZETE ARŞİVLERİ DİJİTAL ORTAMDA

Kütüphanede, Birinci Dünya Savaşı'nda Sibirya'daki esir kampında Osmanlı askerleri tarafından elle yazılan 'Vaveyla' dergisi ve Emir Timur için hazırlandığı düşünülen el yazması Kur'an-ı Kerim gibi nadide eserler de bulunuyor. Ayrıca, 91 ulusal gazetenin ilk sayısından itibaren tüm nüshaları ve 790 başlık dergi, PDF formatında erişime hazır hale getirildi. Şu ana kadar 5 milyon kişi bu dijital sisteme erişim sağladı.

8 KİLOMETRELİK BELGE YOLCULUĞU

Toplam uzunluğu 8 kilometreyi bulan belgeler, 11 farklı arşivde muhafaza ediliyor. 1950-1960 dönemi Demokrat Parti tutanakları da artık halkın erişimine açık. Güler, tüm bu çalışmaların, milli hafızanın korunması ve gelecek nesillere aktarılması için hayati önem taşıdığını vurgulayarak, 30 milyon belgenin tamamının yakın zamanda online erişime açılacağını müjdeledi.