İngiliz basınından Financial Times’ın yayımladığı bir analize göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı başlattığı savaş birinci ayına yaklaşırken Amerikan ekonomisi üzerinde ciddi etkiler yaratmaya başladı.
ARTAN TABUT SAYISI
Savaş neredeyse bir ayını doldurmuşken, Washington ve Tel Aviv’in İran'a yönelik saldırılarına karşılık olarak İran tarafından yapılan misillemelerde Amerikan askerleri hayatını kaybetti ve yüzlerce asker yaralandı. Financial Times’a göre, bu savaşın devam etmesi durumunda ABD ekonomisi ağır bir darbe alırken, ülkeye dönen tabut sayısının da artması bekleniyor.
PETROL FİYATLARINDAKİ YÜKSELİŞ
Analizde Trump’ın savaşının ekonomik etkileri de derinleşiyor. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması petrol fiyatlarını artırdı; ABD’de ortalama benzin fiyatı 3.98 dolara yükselerek bir ayda neredeyse 1 dolar arttı. Bu durum, ortalama bir Amerikan ailesi için yıllık yaklaşık 750 dolarlık ek maliyet anlamına geliyor. Ayrıca, tedarik zinciri krizinin etkisiyle enerji fiyatları da artarken, bu durum aile bütçelerini olumsuz etkiliyor. Marketten mobilyaya, giyimden yiyeceğe kadar her alanda fiyat artışları yaşanıyor. Daha fazla Amerikalı, öğün atlamak ya da sağlık harcamalarını ertelemek zorunda kalıyor. Trump’ın baş ekonomisti Kevin Hassett, İran savaşının tüketici üzerindeki etkisini “şu anda en son önceliğimiz” olarak tanımladı.
ENFLASYON VE BELİRSİZLİK
Savaşın bir diğer önemli ekonomik etkisi ise artan belirsizlik ve enflasyon. Ekonomik göstergeler olumsuz sinyaller verirken, ABD Merkez Bankası (FED) faiz indirimine gitme olasılığını düşük tutuyor. FED Başkanı Powell, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonu yükselteceğini belirtti. Bu belirsizlik, yatırımcıların ABD borcuna daha yüksek getiri talep etmesine neden olurken, kredi maliyetlerini artırıyor. Ayrıca, Trump döneminde 15 milyon Amerikalı sağlık sigortasından çıkarıldı ve primler iki katına çıktı. Savaşın maliyeti astronomik boyutlara ulaştı. İlk altı günde 11 milyar dolardan fazla harcama yapıldı; bu, bir milyon Amerikalının bir yıllık sağlık sigortası maliyetine eşit. Trump yönetiminin günde yaklaşık 1 milyar dolar harcadığı ifade ediliyor ve Beyaz Saray’ın Kongre’den ek olarak 200 milyar dolarlık talepte bulunması bekleniyor. Bu da her Amerikan ailesi için yaklaşık 2 bin 300 dolarlık ek maliyet anlamına geliyor. Financial Times, savaşın insan ve ekonomik maliyetinin hızla büyüdüğünü vurgularken, ABD ekonomisinin kırılganlığı nedeniyle operasyonun devam etmesinin ciddi riskler taşıdığını belirtiyor. Uzmanlar, Trump’ın başkanlık döneminde yabancı savaşlardan kaçınma vaadiyle öne çıktığını, ancak sahadaki durumun bu vaatlerle çeliştiğini ifade ediyor.
