Yapay zekânın hayatımızdaki etkisi her geçen gün artıyor. Sağlıklı yaşam önerilerinden kariyer planlamasına kadar birçok alanda kararlarımızı etkiliyor. Ancak kontrolsüz kullanımın, bireylerin hayatını olumsuz etkileyebileceği de bir gerçek. Birçok kişi, karar almadan önce yapay zekâya danışıyor ve bu durum, kullanıcıların teknoloji tarafından yönlendirilmesine yol açabiliyor.
YAPAY ZEKA'NIN TEHLİKELİ YANI
Washington Üniversitesi’nden doktorlar, çarpıcı bir örnek paylaştı. Genç bir adam, yapay zekâdan aldığı beslenme tavsiyelerine uyarak 3 ay boyunca tuz yerine sodyum bromür tüketti. Sonuç olarak ağır bir sağlık sorunu yaşadı. ABD'de yaşayan genç adam, daha sağlıklı olmak için aldığı bu karar neredeyse hayatına mal oluyordu. Vücudunda sorunlar olduğunu fark edip hastaneye gittiğinde susuz olmasına rağmen su içmiyor, halüsinasyonlar görüyordu. Ağırlaşan durumu nedeniyle psikiyatrik gözetim altına alındı, serum ve antipsikotik ilaçlarla tedavi edildi ve yavaş yavaş iyileşti. Araştırmalar, genç adamın yapay zekâdan aldığı diyet tavsiyesi sonucu sodyum bromür tüketmesinin zehirlenme kaynaklı psikoz yaşamasına neden olduğunu gösterdi. Yapay zekâ, bromürün tuz alternatifi olabileceğini söylemiş, ancak tehlikelerinden bahsetmemişti. 3 hafta hastanede kaldıktan sonra taburcu edilen genç adam, ölümün eşiğinden döndü ve sağlığına kavuşmak için mücadele ediyor.
UZMANLAR UYARIYOR
Sağlıklı beslenmek için yapay zekâya başvuranların sayısı artıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya, yapay zekâ kullanıcılarını dikkatli olmaları konusunda uyardı. Dr. Kaya, yapay zekâ modellerinin internet verilerini kullandığını, bu veriler arasında bilimsel olarak kanıtlanmamış bilgilerin de olabileceğini ve yanlış yönlendirmelere yol açabileceğini belirtti. Doğruluğunu teyit etme mekanizması olmayan yapay zekânın, kişileri yanlış beslenme alışkanlıklarına itebileceğini ve uzun vadede sağlık sorunlarına neden olabileceğini söyledi. Dr. Kaya, 'Bu kadar çok parametreye dayanan, bireyselleştirilmiş ve sürdürülebilir bir sürecin, yapay zekâdan saniyeler içinde alınan genel bir tavsiyeyle güvenli şekilde sağlanması mümkün değil. Çünkü bu tür sistemler, yeterli kişisel sağlık verisine erişmeden öneri ürettiğinde, yanlış kalori dengesi, makro–mikro besin dengesizlikleri, ilaç–besin etkileşimleri ve mevcut hastalıkların kötüleşmesi gibi ciddi riskler ortaya çıkar' dedi. Hazır reçete mantığının, kişinin beslenme bilinci kazanmasını değil, algoritmaya bağımlı kalmasını teşvik ettiğini ve bunun uzun vadede yanlış beslenme modellerine, obeziteye ve beslenmeyle ilgili kronik hastalıklara yol açabileceğini vurguladı.
PSİKOLOJİK ETKİLER
Yapay zekâdan aldığı tavsiyeler nedeniyle mağdur olan tek kişi Amerikalı genç adam değil. 14 yaşındaki bir gencin yapay zekâ platformunda oluşturduğu hayali kız arkadaşıyla konuşması sonucu gerçeklikten kopup intihar ettiği biliniyordu. Psikiyatri Uzmanı Dr. Şahut Duran, yapay zekânın psikolojik boyutunu değerlendirdi. Sağlık, psikoloji ve beslenme gibi konularda internet ve dijital uygulamaların ilk başvurulan kaynaklar haline geldiğini belirten Dr. Duran, dijital platformların genellikle kişiye özel değil, genel bilgiler sunduğunu ve kişinin tıbbi geçmişinin dikkate alınmamasının yanlış yönlendirmelere ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini söyledi. ABD'de yaşanan olayın da bu duruma örnek olduğunu belirtti. Dijital kaynaklardan destek almanın, yüz yüze iletişimi ve sosyal ilişkileri zayıflatabileceğini, insanların duygusal ihtiyaçlarını bir ekrana anlatmasının insani değerlerden uzaklaştırabileceğini ve yalnızlık hissini artırabileceğini ifade etti. Dijital platformların duygusuz ve tarafsız olmasının bazı kişiler için daha güvenilir gibi algılanabileceğini ancak insan ilişkilerinde duyguların ve deneyimin çok önemli olduğunu, bir uzmanın kişiye özel önerilerde bulunmasının büyük avantaj olduğunu belirtti.