Yapay zeka firması Anthropic'in 'Project Panama' adlı gizli projesi, telif hakkı davası belgeleriyle gün yüzüne çıktı. Şirketin, yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla milyonlarca kitabı fiziksel olarak satın alıp, eğitim sonrası imha ettiği ortaya çıktı.
MİLYONLARCA DOLARLIK GİZLİ OPERASYON
Şirketin kamuoyundan gizlemeye çalıştığı bu proje, dünya üzerindeki kitapların büyük bir bölümünü fiziksel olarak taramayı hedefliyordu. Bir iç planlama belgesinde "Project Panama, dünyadaki tüm kitapları yıkıcı biçimde tarama çabamızdır. Bu proje üzerinde çalıştığımızın bilinmesini istemiyoruz" ifadeleri yer aldı. Anthropic'in, yaklaşık bir yıl içinde milyonlarca dolar harcayarak kitapları satın aldığı, ciltlerini kestiği ve sayfalarını tarayarak yapay zeka modellerini eğittiği belirtildi.
YAZARLARDAN BÜYÜK TEPKİ
Bu durum, Meta, Google ve OpenAI gibi diğer büyük teknoloji şirketlerinin de benzer veri toplama yöntemleri izlediğini gösteriyor. Kitapların, yapay zeka şirketleri için kritik bir kaynak olarak görüldüğü, zira kitaplarla eğitilen modellerin daha iyi yazmayı öğrenebileceği savunuldu. Ancak şirketlerin yayıncılardan veya yazarlardan izin almayı pratik bulmadığı ve korsan kopyalar dahil olmak üzere kitapları izinsiz topladığı iddia edildi. Anthropic kurucu ortağının, korsan kütüphane LibGen'den kitap indirdiği de belgelere yansıdı. Şirket, suçu kabul etmese de yazarlarla 1.5 milyar dolarlık bir uzlaşmaya vardı ve yazarlar kitap başına yaklaşık 3 bin dolar talep edebilecek.
MAHKEMELER NE DİYOR?
Benzer telif hakkı davalarıyla karşı karşıya olan şirketler için mahkemelerden farklı kararlar çıkabiliyor. Bazı yargıçlar, kitapların yapay zeka eğitimi için kullanılmasının "adil kullanım" kapsamında yasal olabileceğini belirtse de, Anthropic'in LibGen gibi kaynaklardan indirdiği kitaplar için telif ihlali oluşturabileceği ve toplu dava açılabileceği kararlaştırıldı. Kitapların dijitalleştirilme süreci ise hidrolik makinelerle kesilip tarandıktan sonra geri dönüşüme gönderilmesi şeklinde gerçekleşti.
