Amerika Birleşik Devletleri ve Hindistan merkezli teknoloji şirketleri, yapay zeka sistemlerinin enerji ihtiyacını karşılamak için uzayda veri merkezleri kurma yarışına başladı. Bu hamle, yapay zekanın dünya üzerindeki elektrik şebekelerine bindirdiği ağır yükten kaynaklanıyor. Şirketler, sınırsız güneş enerjisi ve diğer avantajlardan yararlanmak için yörüngede devasa altyapılar oluşturmayı hedefliyor.
SPACEX VE GOOGLE'IN UZAY HAMLELERİ
SpaceX, 2 Şubat'ta Elon Musk'ın yapay zeka şirketi xAI'yi bünyesine katarak bu alanda önemli bir adım attı. Şirket, 30 Ocak'ta Federal İletişim Komisyonu'na başvurarak güneş enerjisiyle çalışan 1 milyon uydu fırlatmak için izin istedi. Musk, uzay tabanlı yapay zekanın ölçek büyütmek için tek yol olduğunu ve uzayın 30 ila 36 ay içinde ekonomik açıdan en avantajlı yer haline geleceğini belirtiyor. Google da Kasım 2025'te duyurduğu Project Suncatcher girişimiyle güneş enerjili uydulara Tensor İşlem Birimleri yerleştirmeyi araştırıyor. Planet şirketiyle işbirliği yapan Google, 2027'nin başlarında ilk prototip uydularını fırlatmayı planlıyor.
HİNDİSTAN VE DİĞER OYUNCULARIN PLANLARI
Hindistan'ın Chennai merkezli uzay şirketi Agnikul Cosmos, 12 Şubat'ta bulut hizmeti sağlayıcısı NeevCloud ile ortaklık kurdu. Bu işbirliğiyle, Agnikul roketlerinin üst aşamaları kullanılarak alçak Dünya yörüngesinde yapay zeka veri merkezleri barındırılacak. İlk pilot uygulamanın 2026 yılı bitmeden fırlatılması ve sistemin üç yıl içinde 600'den fazla yörüngesel veri merkezine ulaşacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. Ayrıca, SpaceX'in kurucu ortaklarından Jim Cantrell'in yönettiği Phantom Space, 66 uydudan oluşacak Phantom Cloud ağını geliştiriyor ve yörüngede bulut bilişim hizmeti sunmayı amaçlıyor.
ELEŞTİRİLER VE TEKNİK ZORLUKLAR
Endüstri analistleri ve uzay uzmanları, bu projelerin yakın vadede uygulanabilirliği konusunda şüphelerini dile getiriyor. Voyager Technologies CEO'su Dylan Taylor, uzayda ısıyı aktaracak bir madde olmadığı için soğutmanın yalnızca radyasyon yoluyla yapılmak zorunda olduğunu ve bunun büyük bir engel oluşturduğunu söylüyor. Birmingham Üniversitesi'nden Hugh Lewis ise güvenlik ve sürdürülebilirlik açısından bir milyon uyduluk teklifleri iyimser ve potansiyel olarak saf buluyor. Radyasyon, fırlatma maliyetleri ve yörüngedeki tesislerin tamir edilememesi gibi zorluklar da öne çıkıyor. Buna karşın, destekçiler sınırsız güneş enerjisi, pasif soğutma imkanı ve lazer bağlantılarıyla fiberden daha hızlı veri aktarımı gibi avantajlara dikkat çekiyor.
